Waarom neuriet een mens?

Paul R. Doekes uit Heteren neuriet vaak. Makkelijk een half uur ’t zelfde deuntje. Zou hij iemand anders horen neuriën, zou hij vast knettergek worden, schrijft hij. „Waarom word ik dat niet van mijzelf? En heeft neuriën enig nut?”

Veel is er niet met zekerheid bekend over neuriën. De Tilburgse psycholoog Ton van Boxtel houdt dat onderzoek wel in de gaten. „Maar ik wil ook weten waarom iemand in zijn neus peutert, dat soort dingen.” Het is een makkelijke manier van zingen, je kunt je mond dicht houden, zegt Van Boxtel. En je hebt toch die fijne botresonantie. Diep autistische patiënten blijken graag te neuriën. Ook sommige epileptici gaan hardnekkig neuriën bij een aanval. „Bij neuriën worden diepe emotionele hersendelen geactiveerd. Ik denk dat je daar het nut moet zoeken, het ontspant.”

En dat hoeft natuurlijk lang niet altijd ergernis op te wekken bij een ander. De psycholoog Douwe Draaisma bekent bijvoorbeeld desgevraagd: „Ik ken nauwelijks plezieriger ervaringen dan een wandeling maken met een neuriënde vrouw aan mijn arm.”

Dan die eindeloos herhaalde melodietjes. Daarmee raakt Doekes trefzeker een snel opkomende tak van wetenschap. Oorwurmen worden ze genoemd. Neuriën is een soort openlijke oorwurm, zegt de Amerikaanse oorwurmonderzoeker Louis Lippman (Western Washington University). Maar verder weet hij niks van neuriën, zegt-ie. Waarom ergert Doekes zich niet aan zijn (geneuriede) oorwurm? Misschien is hij te muzikaal om zich te ergeren. Lippman onderzocht de oorwurm bij beroepsmusici. Wat bleek? Net als bij iedereen zit ook bij hen vaak een obsessief melodietje in het hoofd. Maar in tegenstelling tot veel leken kennen musici vaak de oorsprong van dat deuntje (meestal uit de muziek die ze daadwerkelijk spelen) en ook hebben zij er totaal geen hinder van. „Ze hebben vrede gesloten met hun akoestische parasieten en ze gebruiken hen zelfs bij mentale repetities”, aldus Lippman. Hun melodietjes zijn waarschijnlijk ook langer dan gemiddeld. „De meest gehate melodietjes in je hoofd zijn meestal niet langer dan een maat of vier”, weet Lippman. „Zoiets als Hey Jude”. Er zijn fijne en minder fijne oorwurmen en hoe muzikaler je bent, des te meer kans op fijn.

Lees een oude next question (‘Waarom blijven sommige liedjes in je hoofd zitten?’) via nrcnext.nl/links