Notarissen in dertig criminele netwerken

Nederland heeft ongeveer dertig criminele netwerken waarin een notaris een rol speelt. Dat schrijft het Bureau Financieel Toezicht (BFT) in zijn jaarverslag dat deze week verscheen.

De netwerken houden zich met name bezig met hypotheekfraude. Panden wisselen daarbij in een korte periode van eigenaar, waarbij de waarde kunstmatig stijgt, soms door valse taxaties. De laatste koper sluit vervolgens een tophypotheek af op de kunstmatig hoge waarde, maar betaalt al gauw de rente en aflossing niet meer. Het pand wordt geveild, waarbij de waarde veel lager blijkt te zijn. In veel gevallen koopt de oorspronkelijke verkoper het pand weer tegen een veel lagere prijs. Voor deze transacties zijn notarissen nodig om de verkoopaktes te passeren. Ook zijn notarissen verplicht om hun klanten om een verklaring te vragen als er sprake is van ongebruikelijke prijsstijgingen.

Volgens het BFT is het merendeel van deze netwerken waarin notarissen een faciliterende rol spelen, niet bekend bij justitie. Het overheidsorgaan BFT houdt namens het ministerie van Justitie toezicht op notarissen en deurwaarders en controleert of ze zich aan alle regels houden, bijvoorbeeld regels om fraude en witwassen tegen te gaan. Maar het BFT mag zijn kennis over notarissen niet met het Openbaar Ministerie delen. Het BFT kan alleen via de Kamer van Toezicht van de rechtbank vragen om een onderzoek bij een notaris. Het bureau hoopt dat het in de toekomst meer bevoegdheden krijgt, zoals de mogelijkheid om zelf aangifte te doen.

In het jaarverslag schrijft het BFT dat vorig jaar 124 ongebruikelijke transacties werden verzwegen door notarissen. In één geval deed een notariskantoor alsnog aangifte bij het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties (MOT) na onderzoek door het BFT. In 2006 was er sprake van 192 ongebruikelijke transacties die niet gemeld werden door notarissen.