Portofoon en dienstwapen blijven op het bureau

Onderzoek moet uitwijzen of de dood van agente Gabrielle Cevat voorkomen had kunnen worden. Zeker is dat agenten slecht zijn toegerust als ze buiten diensttijd willen optreden.

„Zorg dat je altijd een dienstpistool bij je hebt”, verzucht een oud-brigadier op de condoleancesite van de vorige week gedode agent Gabrielle Cevat. Het is een advies uit de oude doos. Agenten buiten diensttijd, zoals Cevat, worden geacht op te treden als de situatie daarom vraagt. Maar ze hebben dan geen hulpmiddelen als dienstpistool, kogelvrij vest of communicatieapparatuur. Ook niet als ze op weg naar hun werk zijn, zoals Cevat.

Tot voor kort beschikten veel agenten op weg naar werk of huis wél over een dienstwapen. Maar nadat in 2005 een agent zichzelf, zijn vrouw en zijn drie kinderen met zijn dienstpistool om het leven had gebracht, werd dat door de raad van hoofdcommissarissen verboden. Alleen als er thuis een kluis beschikbaar is, mag het pistool mee, is sindsdien de regel.

„Anderhalf jaar geleden had ik zelf zo’n slingerende auto voor me. 112 gebeld en erachter blijven rijden. Na enkele kilometers kon de politie hem inrekenen. Enkele uren later belde de betrokken agent netjes om te bedanken”, is een ander relaas op de condoleancesite. Ook dat verhaal is illustratief voor de gebrekkige bescherming van de agent die buiten diensttijd optreedt.

Direct contact met de meldkamer is nauwelijks meer mogelijk sinds de politie anderhalf jaar geleden overstapte op het communicatiesysteem C2000. Net als Cevat kan een agent in zo’n situatie 112 bellen, een collega of het wijkteam waar hij werkt. Want voor de C2000-portofoons geldt hetzelfde als voor het dienstwapen: ze mogen niet mee naar huis. Onder Amsterdamse agenten circuleert nog wel het oude doorkiesnummer van de meldkamer, maar dat is niet bij iedereen bekend.

De politie Amsterdam-Amstelland onderzoekt wat er precies gebeurd is op die voor Cevat fatale woensdagavond, vorige week. Zij hield een zwalkende auto aan, zonder te weten dat de chauffeur kort daarvoor betrokken was bij een schietincident, elders in Amstelveen. Vlak voor de aanhouding zocht ze contact met collega’s op wijkteampost Amstelveen-Noord. Kreeg zij daar relevante informatie, bijvoorbeeld over dat eerdere schietincident? Het onderzoek richt zich op die vraag, maar de korpsleiding geeft, hangende het onderzoek, geen informatie. Collega’s achten de kans dat Cevat goed werd geïnformeerd klein.

De centrale meldkamer verspreidt informatie over ernstige incidenten via het C2000-systeem. Elk district houdt één patrouilleauto beschikbaar die snel ter plekke kan zijn. Maar garanties ontbreken dat zulke informatie ook personeel op buitenposten als Amstelveen bereikt. De C2000-informatie is er wel via de zogeheten ‘plottafel’ te beluisteren, maar vaak zijn er te weinig mensen om voortdurend te luisteren.

Woordvoerders van politiebonden noemen de gebrekkige uitrusting buiten diensttijd een punt van zorg. „In eigen tijd optreden is geen verplichting, maar de morele druk om het te doen is groot”, zegt voorzitter R. Tournier van de Algemene Nederlandse Politievereniging. „Het dienstpistool mag al niet mee, maar de onmogelijkheid efficiënt contact te zoeken met de meldkamer moet worden verholpen. Je moet toch, desnoods met de eigen mobieltjes, direct contact kunnen leggen.”

Ook voorzitter H. Busken van de Nederlandse Politiebond (NPB) signaleert een spagaat tussen de „maatschappelijke verwachting” om handelend op te treden en de gebrekkige uitrusting. „Maar je kunt die uitrusting ook niet helemaal gelijktrekken. Dan kom je op de vraag wat je wel en niet van een agent in vrije tijd mag verwachten. Je wilt je zoontje toch niet naar het voetbalveld brengen met een pistool in je achterzak? Agenten hebben ook recht op een privéleven.”

Volgens voorzitter B. Verdijk van de Amsterdamse Politie Vakorganisatie (APV) speelt die gebrekkige uitrusting ook voor bijvoorbeeld het kogelvrije vest. „Die zijn wel uitgereikt, maar te zwaar om te dragen. Agenten laten ook die bescherming vaak achter op het bureau, of schaffen op eigen kosten een lichtere versie aan.”

Amsterdamse agenten hebben anderhalf jaar geleden van de korpsleiding een wapenkluis gekregen. „Het is bij ons dus niet strikt verboden het wapen mee naar huis te nemen, maar daarvoor geldt hetzelfde als dat kogelvrije vest: niet iedereen doet het.”

Het is overigens onbekend hoevaak agenten in hun vrije tijd optreden. Volgens een woordvoerder van de Raad van Hoofdcommissarissen worden dergelijke incidenten niet geregistreerd.

Gabrielle Cevat wordt donderdag begraven.