Lastige opgave voor Hank Paulson

De crisis bij de Amerikaanse hypotheekfinanciers Fannie Mae en Freddie Mac is een cruciale test voor de vormgevers van het Amerikaanse economische beleid. Als zij de problemen niet goed aanpakken, kunnen deze zich door de economie verspreiden, met ernstige gevolgen voor banken, consumenten en de overheid. Beleidsmakers moeten snel handelen om de wond dicht te schroeien.

Hier is het onheilsscenario: de problemen bij de twee semioverheidsinstellingen zorgen ervoor dat de waarde van miljarden dollars aan uitstaande schulden keldert. Banken die veel van deze effecten bezitten, worden geconfronteerd met grote verliezen, wat sommigen niet zullen overleven. Daarop dumpen zij en andere beleggers, zoals buitenlandse centrale banken, de obligaties.

Fannie en Freddie kunnen uiteindelijk geen leningen meer verstrekken, althans niet in het huidige tempo, waardoor de wankelende huizenmarkt nog verder in het slop raakt. Dat veroorzaakt weer meer problemen voor banken en beleggers, zodat de kredieten nog schaarser worden.

Dit alles zou uiteraard een zeer incompetente reactie vergen op een crisis die je al meer dan een jaar geleden had kunnen zien aankomen. Maar gezien de overtuiging van de Amerikaanse beleidsmakers dat Fannie Mae en Freddie Mac instrumenten zijn waarmee zij hun politieke doeleinden kunnen verwezenlijken, is zoiets niet helemaal uit te sluiten. Minister van Financiën Hank Paulson en zijn team staan voor een weinig benijdenswaardige taak.

Wat moeten ze doen? In de eerste plaats een plan opstellen, en wel zo snel mogelijk. De twee semioverheidsinstellingen stevenen al sinds het knappen van de zeepbel op de huizenmarkt af op een bankroet. Er is geen tijd voor getreuzel, en de crisis geeft hun een kans tot actie over te gaan voordat de vrienden van Freddie Mac en Fannie Mae in het Congres zich ermee kunnen gaan bemoeien.

Dat is belangrijk, omdat mogelijke stappen – zoals een grote kapitaalinjectie of zware beperkingen aan de omvang van de portefeuilles van beide instellingen – politiek onaantrekkelijk zijn. Niettemin moeten de maatregelen een beslissend karakter hebben, omdat de overheid misschien maar één kans krijgt om de toch al paniekerige markt te sussen.

Politici zullen moeten aanvaarden dat de huizenmarkt waarschijnlijk nog meer pijn te wachten staat. Fannie Mae en Freddie Mac kunnen niet in het huidige tempo blijven doorgroeien. Zij zullen wellicht drastisch in hun activiteitenpakket moeten snoeien om de zenuwachtige crediteuren gerust te stellen. Dat zou een fikse inperking van de hypotheekverstrekkingen inhouden, maar dat is nog altijd beter dan de macro-economische schok die zich zou voordoen als de overheid formeel de 5.000 miljard (3.150 miljard euro) dollar aan verplichtingen van de twee instellingen moet overnemen, of tot een uitverkoop van hun schulden moet overgaan.

Het gaat erom genoeg te doen om het rottingsproces nu een halt toe te roepen en de pijn over langere tijd uit te smeren, zodat hij misschien chronisch wordt, maar niet fataal zal blijken.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com