De kleine kennisfabriekjes kunnen zonder Philips

Technologiebedrijf Philips wil zo snel mogelijk van het beheer van de High Tech Campus in Eindhoven af. Een wapperende Philips-vlag zou nieuwe bedrijven zelfs kunnen afstoten.

Laboratoria voor moleculair onderzoek, cleanrooms voor chipproductie en hoogwaardige computerapparatuur: een bedrijf dat zich vestigt op de High Tech Campus kan op alle faciliteiten rekenen, maar een eigen kantine zit er niet in. „Zo dwingen we alle bedrijven om samen te lunchen, en niet alleen in hun eigen clubje. Dat hoort bij open innovatie”, zegt Herman de Haan, die de dagelijkse leiding van de campus in handen heeft.

De campus ontstond op de plek van het voormalige Philips Research. Inmiddels zitten er 75 kleine bedrijven, maar ook bekende namen als IBM en Stork. Specialistische technologische kennis wordt zoveel mogelijk gedeeld, om innovatie te bevorderen. „Zie het maar als een soort LinkedIn sociaal netwerk, maar dan in het echt”, zegt Hans Feil van Miortech, een klein bedrijf dat op de Campus zelfdimmende spiegels ontwikkelt. „Als je hier hulp nodig hebt voor een technisch probleem, dan is die altijd dichtbij – in hetzelfde gebouw zelfs. Meestal worden daarvoor geen rekeningen gestuurd.”

Miortech begon ooit in het Philips laboratorium, maar werd ‘apart gezet’. In campus-jargon: een spin-off, een bedrijfje dat op basis van een onderzoeksidee of een patent zelfstandig verder groeit en rendement oplevert. Is een bedrijf, geholpen door investeerders met durfkapitaal klaar om op grotere schaal te produceren, dan verdwijnt het weer van de campus: de spin-of wordt spin-out.

De High Tech Campus moet zelf ook verder groeien, vindt Philips topman Harry Hendriks. Vijf jaar nadat het technologiebedrijf begon met de clustering van high tech-bedrijven, wil Hendriks het terrein langs de A2 verkopen. Zo kan de campus uitgroeien tot een „volstrekt neutraal kenniscentrum” dat net zo’n grote aantrekkingkracht op hi-tech bedrijven heeft als MIT in Boston, of het Science Park bij Cambridge in Groot-Brittannië. Volgens de topman kan dat niet als Philips nog langer de eigenaar blijft: „Het zou bedrijven af kunnen schrikken als de Philipsvlag hier nog wappert.”

De regio rond Eindhoven is volgens Philips uitermate geschikt om als kenniscentrum te dienen. Brainport, zoals de streek al gedoopt is, ligt op een strategische plek ten opzichte van Duitsland en België en herbergt naast Philips veel bedrijven die zich met hoogwaardige techniek bezighouden, zoals voormalige Philips-dochter ASML die in Veldhoven machines voor chipproductie maakt.

Als de campus zich niet verder ontwikkelt, dreigt volgens Hendriks het risico dat grote bedrijven Nederland verlaten om elders hun onderzoeksafdelingen op te zetten. „Het is niet zo dat Philips overweegt om hier zelf weg te gaan. Maar bedrijven vestigen zich nu eenmaal waar de voorwaarden het gunstigst zijn. Het is ook schandalig dat we hier nog steeds geen internationale school hebben. Dat is een randvoorwaarde om buitenlandse talenten hier naar toe te halen en te behouden.”

Hoe de campus in zijn nieuwe vorm beheerd moet worden, is nog niet duidelijk. Hendriks ziet een constructie voor zich als het Rotterdams havenbedrijf, waarbij bedrijven en overheden samen de verantwoordelijk op zich nemen. Hoeveel geld ermee gemoeid is, blijft vaag: Philips investeerde tot nu toe meer dan 500 miljoen euro in de campus. De jaarlijkse exploitatiekosten wil het bedrijf niet prijsgeven, maar die „zijn minimaal in vergelijking met de 700 miljoen euro die Philips per jaar aan onderzoek uitgeeft.”

Harry Hendriks heeft haast: „Als het aan mij ligt, is het beheer volgend jaar in handen van iemand anders.” Maar de Philips-topman vindt dat de Nederlandse overheid zich te afwachtend opstelt als het gaat de toekomst van de High Tech Campus. „Philips besteedt van alle Nederlandse bedrijven jaarlijks het meeste geld aan onderzoek. Nu moet de overheid over de brug komen. Het gaat immers om een zaak van strategisch nationaal belang.”

Hoewel Philips zijn intenties al een half jaar geleden kenbaar maakte, verloopt het overgangsproces niet erg soepel. Zowel de provincie Brabant als het ministerie van Economische Zaken willen eerst een duidelijk plan van Philips zien. Een woordvoerder van EZ: „We snappen dat Philips overweegt om haar belang te verminderen om de campus aantrekkelijker te maken voor andere bedrijven. Maar het is nog niet duidelijk of en op welke wijze de overheid betrokken zal zijn in een dergelijke overdracht. We zullen pas met elkaar spreken als Philips verder is met de eigen gedachten, zodat er een omlijnd voorstel naar de overheid gaat.”

Philips laat weten „in de komende weken” een gedetailleerd businessplan te presenteren.