Soldaten

„Ook de Britten en de Fransen hadden zo hun eigen gedachten over rassenverschillen”, meldt Theo Toebosch (CS 27 juni). Wat de Britten betreft is dat bijvoorbeeld nog te zien op de oorlogskerkhoven in Vlaanderen en Noord-Frankrijk. Engelse slachtoffers en slachtoffers uit de koloniën liggen hier weliswaar op dezelfde begraafplaatsen, maar ze zijn altijd naar ‘nationaliteit’ of land van herkomst apart begraven. Engelsen bij Engelsen, Indiërs bij Indiërs, en Chinezen bij Chinezen.

In Ayette heb ik overigens eens een heel klein Engels oorlogskerkhof gevonden met uitsluitend graven van Chinese en Indiase contractarbeiders (labour corps), sommigen in Engelse, anderen in Franse dienst.

Eén ervan was vóór 1918 gesneuveld, maar een aantal nadat de vrede was gesloten op 11 november 1918, waarvan enkelen pas in april en september 1919.

Echte conclusies kan men daaruit niet trekken. Ze kunnen immers al vóór de wapenstilstand gewond zijn geraakt, maar vooral die late data doen vermoeden dat ze wellicht zijn ingezet voor het opruimen van munitie en mijnen.

Wateringen

Rectificatie / Gerectificeerd

correctie

Eerste Wereldoorlog

Door een toevoeging van de redactie staat in de brief van Otto Jongmans (CS, 11 juli) dat in november 1918 de vrede van de Eerste Wereldoorlog werd gesloten. Er werd toen een wapenstilstand getekend. Het vredesverdrag volgde in juni 1919.