Mannen die willen springen

Een gast van het Bilderberg Parkhotel in Rotterdam had afgelopen weekend de schrik van zijn leven toen hij ’s ochtends uit het raam keek en een man op de dakrand van het nabijgelegen Museum Boijmans Van Beuningen zag staan. Een naakte man, zo leek het. Misschien was hij verward, het leven beu, en stond hij op het punt te gaan springen.

Wat de hotelgast op dat moment niet wist, was dat er op het dak van het Bilderberg precies zo’n naakte man stond. En als hij vanuit zijn hotelraam de Rotterdamse skyline eens goed had bekeken, dan had hij gezien dat er om hem heen op talloze gebouwen identieke figuren hadden plaatsgenomen: op het Chabot Museum, het Erasmus Medisch Centrum, het Nederlands Architectuur instituut, ja zelfs op de Euromast.

De hotelgast kon worden gerustgesteld: de suïcidale mannen zijn gemaakt van fiberglas en op de daken neergezet als opmaat naar de tentoonstelling van de Britse kunstenaar Antony Gormley, die morgen opent in de Kunsthal. In totaal staan er twintig beelden – allemaal afgietsels van het lichaam van de kunstenaar – op een straal van één kilometer rondom de Kunsthal. Een eerdere versie van het kunstwerk, getiteld Event Horizon, was vorig jaar al in Londen te zien. Ook toen dachten veel mensen dat ze zelfmoordenaars op de daken zagen staan. Gek werd de Londense politie van de bezorgde telefoontjes.

Een goede plek om Event Horizon te bekijken is vanachter het hek van de bouwput waar vroeger het Museumplein lag. Daar heb je vrij zicht op de skyline, met links het Erasmus MC, in het midden de Hogeschool Rotterdam en rechts het NAi en het Chabot Museum. Het kunstwerk ontpopt zich daar als een spectaculair zoekplaatje: hoe langer je kijkt hoe meer van die eenzame figuren je op de daken ziet staan. Als een leger Supermannen waken ze over de stad, stoïcijns, en met hun armen stijf langs het lichaam gevouwen. Alsof ze inderdaad van plan zijn een grote duik te nemen.

Het lijkt of de ene figuur veel groter is dan de ander, maar dat is gezichtsbedrog. Het beeld op de Kunsthal staat zo laag dat je alle details goed kunt bestuderen. Je ziet de lasnaden zitten, en het valt op dat de mensbeelden helemaal niet zo realistisch zijn als ze vanuit de verte leken. Zo zijn de vingers voor het gemak aan elkaar geplakt, en hebben de tepels de vorm van damschijven. Het mooiste zijn de beelden die op hoge gebouwen staan. Dan zijn de schoonheidsfoutjes aan het oog onttrokken en zie je alleen de silhouetten. En al weet je dat de figuren niet echt zijn, ze blijven iets engs houden. Creepy aliens lijken het, uit de lucht omlaag gedaald om ons aardebewoners te observeren.

Groot is dan ook de schrik als een van de figuren, op de flat tegenover de Kunsthal, opeens in beweging komt. Een dakdekker, zo blijkt later. Zonder het te weten was hij heel even onderdeel geworden van Gormley’s indrukwekkende kunstwerk.

Antony Gormley: Event Horizon. T/m eind oktober 2008 op diverse locaties rondom de Kunsthal, Museumpark, Rotterdam. Inl: 010-4400301, www.kunsthal.nl