Deelname aan JSF levert Nederland 10 miljard op

Deelname aan de productie van de Amerikaanse Joint Strike Fighter (JSF) levert de Nederlandse economie in totaal 16 miljard dollar (10 miljard euro) op. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken.

Het JSF-programma levert Nederlandse luchtvaartbedrijven 8,1 miljard dollar omzet en 21.700 manjaren aan werkgelegenheid op, heeft adviesbureau PricewaterhouseCoopers (PWC) in opdracht van het ministerie berekend.

De JSF-opdrachten hebben echter ook indirecte effecten op de Nederlandse economie. De JSF-opdrachten creëren indirecte omzet, bedrijven slepen als gevolg van spin-off van de JSF gemakkelijker andere opdrachten binnen en profiteren bovendien van de technologische innovatie van JSF-project.

Volgens PricewaterhouseCoopers leveren de indirecte effecten van het JSF-project in totaal ruim 8 miljard aan omzet en 27.200 manjaren aan werkgelegenheid op. Het PWC-rapport zal waarschijnlijk een rol gaan spelen in de hoog oplopende discussie tussen de staat en de luchtvaartindustrie over het JSF-project. Op 1 juli maakte EZ bekend dat de bedrijven veel meer moeten gaan meebetalen aan de Amerikaanse straaljager dan was voorzien. De luchtvaartbedrijven, verenigd in het NIFARP, vinden echter dat ze niets hoeven terug te betalen.

Nederland besloot in 2002 858 miljoen euro te steken in de ontwikkelingsfase van de JSF, zodat Nederlandse luchtvaartbedrijven konden profiteren van de miljarden aan orders die gemoeid zouden zijn met de bouw van het gevechtstoestel. Voorwaarde was dat meedoen voor de staat niet duurder mocht uitvallen dan het kopen van kant en klare JSF’s ‘van de plank’.

Uit de berekeningen van 2002 bleek echter dat er een tekort van 191 miljoen euro was in de zogeheten business case van de JSF. Met het bedrijfsleven werd daarom afgesproken dat het 3,5 procent van de omzet uit JSF-werk zou terugstorten in de staatskas. In 2008 zou de business case worden ‘herijkt’, en zou de definitieve afdracht van het bedrijfsleven worden bepaald.

Op 1 juli maakte EZ bekend dat het tekort in de business case is opgelopen tot 308 miljoen euro, waardoor het afdrachtspercentage nu uitkomt op 10,3 procent. De luchtvaartbedrijven hebben echter laten weten dat ze deze berekening afwijzen. Volgens hen zijn de voordelen van het JSF-programma voor de staat zo groot, dat afdracht niet nodig is.