Alles is vaag

Tropical malady

Regie: Apichatpong Weerasethakul Met: Sakda Kaewbuadee, Banlop Lomnoi.€ 14,99 *****

De films van de Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul zijn geen allemansvrienden. De recensie die deze krant plaatste over de eerste film van hem die in Nederland uitkwam, begon met de zin: „De kans is groot dat u in slaap valt tijdens het kijken naar Blissfully Yours.” De laatste film die in Nederland werd uitgebracht, Syndromes and a Century (2006), wordt sinds vorige week vertoond in het programma Previously Unreleased van het Filmmuseum, maar kreeg in geen enkele krant een serieuze bespreking. En toen Tropical Malady voor het eerst werd vertoond aan de pers, tijdens het filmfestival van Cannes in 2004, liep de helft van de aanwezigen voortijdig de zaal uit.

Dus u bent gewaarschuwd. Maar wie zich daardoor niet laat afschrikken, wordt ruimschoots beloond door de verbeeldingskracht van Weerasethakul. Die is namelijk onvergelijkbaar met alles wat in de moderne cinema voorbijkomt. Hij is zo’n filmer van wie je niet eens kunt zeggen dat hij tegen de stroom in roeit, omdat je het gevoel hebt dat hij zich niet eens bewust is van welke stroming dan ook. Zijn werk is de filmische equivalent van poëzie, individueel, soms hermetisch, maar altijd intrigerend.

Tropical Malady (Sud Pralad) is daar een prachtvoorbeeld van. Het zijn eigenlijk twee films ineen. Het eerste deel gaat over twee soldaten die een onuitgesproken en zelfs nauwelijks aangeduide aantrekkingskracht tot elkaar voelen. Ze maken kennis in de stad, trekken op patrouille naar het platteland en verliezen elkaar weer tijdens een lang gesprek in een paviljoen tijdens een regenbui.

Als dit vaag klinkt – het ís ook vaag. Het tweede deel is nóg vager, en op een hypnotiserende manier geheimzinnig. Nu is nog maar een van de twee soldaten over (maar wie van de twee, vroeg ik mijzelf de eerste keer vertwijfeld af). Hij raakt in het oerwoud verzeild en wordt daar achterna gezeten door een wild dier. Een tijger? De schim van een tijger? Of een geest in de gedaante van een tijger? Het is in elk geval griezelig en groots wat hem nazit. En het praat met de nerveuze soldaat via tussentitels.

Alles, alles in Tropical Malady blijft vaag en ongrijpbaar. En langzaam maar zeker raak je als kijker los van je stoel en zweef je in gedachten met de geesten van het oerwoud mee, op het ritme van de regen, de voetstappen en de bladeren. Overigens kreeg de film dat jaar in Cannes de speciale juryprijs – dus de liefhebbers bevinden zich in goed gezelschap.