Uitzendbranche moet oppassen

De aandelenkoersen lieten al maanden geleden zien wat nu echt aan de orde komt: er breken zware tijden aan voor de grote uitzendbureaus.

We zien de toekomst met vertrouwen tegemoet, maar nee, we doen geen uitspraken over winst of omzet en ja, ook wij zien een dalende trend. Onder uitzendbureaus zijn de dalingen van omzet en gewerkte uren in de uitzendwereld geen populair onderwerpen. De negatieve economische stemming is in deze branche al maanden te merken.

Uit cijfers van de ABU, brancheorganisatie van de uitzendbureaus, bleek deze week dat de groei in de uitzendsector sterk afvlakt en de laatste maand zelfs van een forse daling sprake was. Na jaren van voorspoed en stijging van gewerkte uren en omzet, zette de dalende trend eind vorig jaar in. In de laatste twee weken van mei en de eerste helft van juni dit jaar namen het aantal uren én de omzet voor het eerst beide af.

De aandelenkoersen van de grote uitzenders – Randstad, toen ook nog Vedior en USG – kelderden al maanden geleden door de negatieve economische verwachtingen. De omzetdalingen zijn het eerste concrete teken dat het in de uitzendwereld tegenzit.

Wat is de oorzaak van de trendbreuk? Twee ontwikkelingen lopen voor de uitzenders door elkaar: de krapte op de arbeidsmarkt zorgt voor een lager aanbod van flexwerkers. Tegelijk zijn economische voorspellingen negatief, waardoor bedrijven nu al voorzichtiger worden met het aannemen van werknemers en de uitzendkrachten er vaak als eerste uitvliegen. Al is voor dit jaar nog een economische groei voorspeld van 2,25 procent, voor 2009 is dat nog maar 1,25 procent en daar spelen ondernemers op in.

Volgens de ABU hebben uitzenders vooral moeite om hun vacatures te vervullen, maar de huidige economische ontwikkelingen zijn van groter belang dan de structurele krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dat is te zien aan de Europese ontwikkelingen. Analist David Tailleur van Rabo Securities kreeg gisteren cijfers uit onder andere Spanje en Frankrijk, waar de cijfers ook negatief waren. In Frankrijk daalde de omzet nog relatief licht met 0,5 procent, in Spanje liep de daling „in de dubbele cijfers”, aldus Tailleur. In de Verenigde Staten hebben de uitzenders het al langer moeilijk.

Toch zullen pas in het derde kwartaal van dit jaar de resultaten van uitzenders daadwerkelijk achterblijven, verwachten analisten. De uitzendbureaus maken namelijk wel gebruik van het gebrek aan personeel: ze sluiten lucratieve contracten af, waar zowel de uitzendkrachten als zijzelf flink aan verdienen. Die contracten met bedrijven lopen meestal een jaar.

Als de werkgelegenheid weer lager wordt en de werkloosheid licht stijgt, krijgen bedrijven een sterkere onderhandelingspositie. Dan zullen de uitzenders financieel pas de gevolgen merken en hun winstmarge weer zien dalen.

Naar verwachting wordt 2009 een moeilijk jaar voor de uitzenders. Tailleur verwacht dan winstdalingen van rond de 30 procent en voor analist Linssen „is het de vraag hoe diep we nog gaan”. Opvallend is dat de meeste analisten voor Randstad, na de overname van Vedior de tweede uitzendorganisatie ter wereld, wel het advies ‘kopen’ of ‘houden’ hanteren. „Op de beurs is de tik al geweest”, aldus Linssen.

Om de verliezen straks te beteugelen, moeten de uitzendbureaus nu op hun marges letten. Ook al doet geen uitzendbureau een uitspraak over te verwachten negatieve resultaten, ze anticiperen wel alvast. USG People zei bij de kwartaalcijfers op de kosten te gaan letten. Net als Ben Nooteboom van Randstad, die noemde bij de presentatie van de jaarcijfers in februari al tussen neus en lippen door het woord kostenreductie.

De kosten terugdringen is in de uitzendwereld vrij gemakkelijk te realiseren: tijdelijke krachten die de filialen hielpen in drukke tijden, moeten het veld ruimen.