Zorgen over Zimbabwe, geen sancties

De Amerikaanse en Britse oproep tot wereldwijde financiële VN-sancties tegen kopstukken van het regime in Zimbabwe kwam uiteindelijk niet terug in de slotverklaring van de G8.

De acht grote industrielanden struikelden in Japan over de vraag wat te doen met Robert Mugabe, die zich eind vorige maand opnieuw tot president liet beëdigen na de gewelddadige tweede verkiezingsronde waarin alleen hijzelf kandidaat was.

De G8 drukte weliswaar „zorgen” uit over de situatie in Zimbabwe en verklaarde de legitimiteit van de regering-Mugabe niet te erkennen, „omdat die niet de wil van het Zimbabweaanse volk vertegenwoordigt”, maar de G8-leiders vermeden de oproep tot wereldwijde sancties tegen Zimbabwe. Pogingen van oud-kolonisator Groot-Brittannië en de Verenigde Staten om de VN-Veiligheidsraad daartoe aan te sporen, strandden op het laatste moment. Ondanks de verzekering van de Britse premier Brown dat hij de steun had van zijn collega’s bijeen in Japan, komen de woorden „financiële maatregelen” niet terug in de slotverklaring van de G8.

Europa en de Verenigde Staten hebben sinds 2002 een reisverbod ingesteld en ze bevroren de banktegoeden van Mugabe en meer dan honderd van zijn vertrouwelingen. Als alle lidstaten van de VN hetzelfde zouden doen, zou overleven voor de Zimbabweaanse elite onmogelijk worden, nu de inflatie in Zimbabwe is opgelopen tot 9 miljoen procent en alleen buitenlandse valuta Zimbabweanen nog op de been houden.

Op het hoofdkwartier van de VN in New York lijkt nog geen overweldigende steun te bestaan voor VN-sancties. Afrikaanse landen verzetten zich. Buurland Zuid-Afrika, tijdelijk lid van de VN-Veiligheidsraad, waarschuwde gisteren dat sancties „het land kunnen laten exploderen”. Zuid-Afrika is namens het regionale samenwerkingsverband SADC onderhandelaar in het conflict en wil dat de twee partijen een regering van nationale eenheid vormen. Zuid-Afrika spreekt zich niet uit over de vraag wie zo’n regering zou moeten leiden, de winnaar van de eerste ronde Tsvangirai of Mugabe.

De Russische ambassadeur bij de VN noemde de ontwerpresolutie van Groot-Brittannië die oproept tot een wapenembargo tegen Zimbabwe en financiële maatregelen „vrij buitensporig”. Maar hij zei nog geen instructies te hebben gehad uit Moskou om een veto tegen het voorstel uit te spreken. China heeft net als Rusland vetorecht in de VN-Veiligheidsraad maar heeft zich nog niet uitgesproken over Zimbabwe. De Chinese regering heeft de regering-Mugabe de afgelopen jaren militaire steun gegeven, in ruil voor winning van goud en platina.