Nieuwe morele orde

Eén ding: na het rookverbod kan niemand u meer lastigvallen met complottheorieën. Dat het militair-grootindustrieel complex niet bestaat, is aangetoond met deze totalitaire vormgeving van een redelijke maatregel. Al het geld en de oude macht van de tabaksindustrie waren niet in staat de anti-rooklobby te verslaan. Er was niet eens een compromis te koop.

Dit weekend, een bruiloft in Londen. Zon en champagne op de binnenplaats van een chic hotel. Een van de gasten steekt een sigaret op. Onmiddellijk wordt hij naar de voorkant van het gebouw gedirigeerd, waar rokers staan. Een eindje verderop, wel te verstaan, want ondanks jacquet of modieuze jurk zijn zij een smet op de entree. Junks.

Het bizarre van het rookverbod is de volstrekte willekeur ervan. Van het ene op het andere moment is iets absoluut verdorven en dat moet met bordjes en verbanning worden uitgedragen. Heel even treedt een vacuüm van bevreemding op, omdat andere gevaarlijke dingen gewoon doorgaan.

Op weg naar de bruiloft in Londen reden we langs de plek waar zojuist een nare botsing had plaatsgevonden. Een Mercedes-SUV was over een kleine, gewone auto heen geschoven. SUV’s zijn veilig voor degenen die erin zitten, maar niet voor degenen die eronder komen. „Als zo’n klein kutwagentje een kras op mijn SUV zou maken, dan zou ik mijn honkbalknuppel wel even pakken”, aldus onze taxichauffeur. Hij zou tevreden zijn over de Amsterdamse binnenstad, verstopt door dikke SUV’s maar vrij van kutwagentjes uit prehistorische tijden.

Een tijdperk van moreel relativisme baart een tijdperk van absolute waarden en zelfreiniging. De nieuwe morele machthebbers willen zich reinigen van hun mindere medemens door die letterlijk buiten het gebouw te plaatsen. De rebellerende hedonisten willen zich boven hun inferieure soortgenoten verheffen door ‘puurder’ te consumeren (biologisch eten, tabak zonder toevoegingen). Tussen hen in staat een massa die even mort, en zich dan schikt. Het moment van bevreemding duurt maar kort: de mens went snel aan een nieuwe orde. Militair of moreel.

Merel Boers