Iraanse Hercules mag geen reclame meer maken

De Iraanse autoriteiten hebben sport- en andere sterren verboden nog langer in reclames op te treden. Past niet in de sfeer van hoffelijkheid, zeggen de autoriteiten.

De Iraniër Hossein Rezazadeh mag de sterkste man ter wereld zijn, een nog krachtiger macht heeft bepaald dat hij niet meer mag optreden in reclames op de televisie.

Rezazadeh, ook wel de ‘Iraanse Hercules’ genoemd, is tweevoudig winnaar van olympisch goud in de zwaarste gewichtheffersklasse. Onlangs verscheen de enorme Rezazadeh (hij weegt 140 kilo) in een televisiereclame op een satellietkanaal waarbij hij als geïnteresseerde klant een huis in Dubai wil kopen.

Iraanse film- en sportsterren lenen zich steeds vaker voor reclames in eigen land. En sinds circa dertig Iraanse satellietzenders vanuit het buitenland zich op Iran richten, zijn deze voor hen ook een interessante markt geworden.

Deze optredens liggen echter gevoelig bij de autoriteiten, omdat satelliettelevisie in Iran is verboden: schotels worden door de politie van daken gehaald en stoorzenders ingezet om de signalen te verzwakken. Door op deze zenders te verschijnen, laten Rezazadeh en de andere filmsterren zien dat deze maatregelen niet werken.

De commercial van Rezazadeh was blijkbaar de druppel die de emmer deed overlopen. Het Iraanse ministerie van Cultuur en Islamitische Leiding besloot deze week dat Iraanse sterren niet meer in reclames in binnen- en buitenland mogen optreden. „Ze moeten de geest van hoffelijkheid bevorderen en niet de cultuur van het consumentisme”, schreef Ali-Reza Karimi, directeur van het Iraanse departement voor advertentie en informatieverspreiding deze week in een nieuwsbrief van het ministerie van Cultuur en Islamitische Leiding.

Beelden van Rezazadeh, die aanbiedingen uit Turkije en de VS heeft afgeslagen om voor die landen te gaan gewichtheffen, worden vaak op de Iraanse staatstelevisie getoond als voorbeeld van nationale trots. Dat hij in een reclame in het emiraat Dubai een huis probeert te kopen, vinden de Iraanse autoriteiten niet in dat beeld passen, zeggen ze. Rezazadeh, die op de komende Olympische Spelen weer goud hoopt te winnen voor Iran, heeft nog niet gereageerd op het verbod.

De niet-politieke, Perzischtalige satellietzenders hebben een soort schemerwereld gecreëerd, waar veel dingen die in Iran officieel verboden zijn, wel worden getoond. Tegelijkertijd letten de zenders er goed op dat de belangrijkste waarden van het Iraanse islamitische systeem, religie en nationalisme, niet worden beledigd. Zo zendt de zender ‘Persian Music Channel’ (PMC) clips uit van Iraanse popzangers uit Los Angeles, maar gaat de zender op zwart op herdenkingsdagen voor de dood van belangrijke shi’itische geestelijken.

„Wij zenden dat soort reclames niet uit, omdat ze meestal van slechte kwaliteit zijn”, zegt Mehrdad Kia van PMC telefonisch vanuit Dubai. „Maar we hebben wel interviews met Iraanse sterren. Daar steken ze hun nek voor uit en soms krijgen ze op hun kop ervoor.”

Volgens Mahtab Keramati, een Iraanse filmster en tevens ambassadrice voor het VN-kinderfonds UNICEF in Iran, missen de sterren zo een belangrijke bron van inkomsten. „Maar ergens is het wel terecht, want vrouwen mochten al niet in dat soort reclames optreden. Dus het beleid wordt nu tenminste gelijk getrokken”, zegt ze.

Volgens haar is de advertentiemarkt voor sterren zeer interessant. „Het is een win-winsituatie voor de ster en het bedrijf. We zetten in Iran net onze eerste stappen in deze vorm van promotie. Het had veel beter en professioneler kunnen worden”, zegt Keramati. „Maar het is nu dus afgelopen.”