Beleggers laten TomTom vallen

TomTom sloot een grote lening af om Tele Atlas te kopen. Bij tegenvallende omzet kan het bedrijf in liquiditeitsproblemen komen, denken analisten.

Er was niet veel voor nodig om nerveuze beleggers op de Amsterdamse beurs in beweging te krijgen. Dankzij een rapport van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs verloor het aandeel TomTom gisteren in één dag 14 procent van zijn waarde. Vanmorgen steeg het aandeel weer ruim 4 procent.

De fabrikant van navigatieapparatuur nam dit jaar kaartenmaker Tele Atlas over en leende daarvoor 1,6 miljard euro. Eerder had TomTom al extra aandelen uitgegeven om de aankoop van 3 miljard euro te bekostigen.

Goldman Sachs waarschuwde dat de bankverplichtingen van de navigatiefabrikant wel erg zwaar op de balans zouden drukken, als blijkt dat in de tweede helft van dit jaar minder draagbare navigatieapparaten verkocht worden. De Europese consument zal vermoedelijk voorzichtiger zijn met de aanschaf van nieuwe gadgets, luidt de verwachting. Dat drukt de verkoopresultaten en de winstmarge van navigatieapparatuur staat al langer onder druk.

Als het worst case scenario van Goldman Sachs realiteit wordt, zou TomTom meer armslag kunnen creëren door extra aandelen uit te geven. Of de vier oprichters (die met de beursgang in 2005 350 miljoen euro ophaalden) kunnen vragen om een gedeelte van de lening af te kopen en zo de schuldenlast van hun bedrijf te verlichten.

Maar hoe groot is de kans dat deze doemscenario’s werkelijkheid worden? TomTom ziet zelf geen liquiditeitsproblemen, benadrukt een woordvoerder. Over extra emissies of leningen van de oprichters wil het bedrijf geen uitspraken doen, hoewel alle oprichters, onder wie algemeen directeur Harold Goddijn, nog wel bij TomTom werken en „zeer betrokken” zijn.

Het bedrijf denkt dit jaar 14 tot 15 miljoen navigatieapparaten te verkopen, evenveel als alle jaren daarvoor bij elkaar opgeteld. De resultaten van het tweede half jaar zouden wellicht tegen kunnen vallen, maar er zijn meer factoren dan consumentenvertrouwen die voor groei kunnen zorgen.

TomTom is ervan overtuigd dat de markt voor draagbare navigatieapparatuur nog lang niet verzadigd is. Een op de vijf Nederlandse auto’s rijdt nu met navigatie (waarvan 80 procent van het merk TomTom). In de rest van Europa en de VS is navigeren nog niet zo gewoon als in Nederland. Ook het aandeel van TomTom is daar kleiner. Maar TomTom denkt dat uiteindelijk 8 of 9 van de 10 auto’s met navigatie uitgevoerd zullen zijn. Een gps-systeem wordt net zo gewoon als een mobiele telefoon of een digitale muziekspeler.

Als je eenmaal navigatie gebruikt hebt, koop je daarna geen wegenkaart of stratenboek meer, redeneren ze bij TomTom. Mensen die nu een navigatieapparaat gekocht hebben, zullen het dus ooit ook gaan vervangen.

Ook analist Martijn den Drijver van SNS Securities ziet mogelijkheden voor een vervangingsmarkt. Hij acht de kans dat TomTom moet bijlenen om aan de voorwaarden van de banken te voldoen dan ook niet erg groot. „Misschien dat 2008 een lastig jaar wordt, maar de verwachtingen voor 2009 en 2010 zijn nog steeds goed. De penetratiegraad in Europa en in de VS is laag. En met de prijserosie van de apparaten valt het mee: zolang er nieuwe diensten als IQ Routes en HD Traffic toegevoegd worden, blijven de bruto winstmarges hoog.”

Komende maand presenteert TomTom de halfjaarcijfers van 2008. Den Drijver denkt dat de verkoopresultaten goed zullen zijn: „Inkopers hebben zich in het eerste kwartaal ingehouden, nu zullen ze een inhaalslag maken.”