Vinex-seks in valse musical

Dans Julidans. Brickland van Constanza Macras/Schaubühne am Lehniner Platz en Zuhe Niao met The Left Cheek. Gezien 4-5/7 Amsterdam. Inl: julidans.nl

Orgiastische edelkitsch en een lieftallig valse musical: de voorstelling Brickland van Constanza Macras is het allebei. Verveelde huisvrouwen vergrijpen zich in wilde vinex-seks aan alles wat man is, terwijl de melancholie van de liefde klinkt in een meezingversie van Schuberts Winterreise. Een makelaarster verkoopt de tennis- en golfidylle van de ‘gated community’. Zonder er uiteraard zelf in te geloven, want het concept, ontstaan in de jaren vijftig, werkt de ultieme verveling in de hand. En wie zich wil vermaken zoekt in het universum van Macras zijn eigen ontregelende onveiligheid op.

De Argentijnse, in Berlijn wonende Macras (1970) maakt flitsend totaaltheater waarin acrobatische lichamen, nostalgische film, politieke speldenprikken, spirituele teksten, klassieke zang en live muziek samenkomen. Brickland is dan ook dynamisch met hier en daar prachtig theatrale vondsten (springende tentjes) en heerlijk stereotiepe karakters als de verveelde zwembadhuisvrouw, de opstandige puber en de regelzuchtige medebewoner. Het is theatraal in de traditie van groepen als Les Ballets C de la B en het Hans Hof Ensemble.

De makke van Brickland is de duur: een spanningsboog van twee uur is te hoog gegrepen. En soms zijn scènes en types erg voorspelbaar. Toch ga je mee en denk je aan het eind: blij dat ik niet in zo’n gouden kooi woon.

Over een ander soort collectivisme gaat het in de voorstelling The Left Cheek van het collectief Zuhe Niao uit China. Regisseur Zhang Xian maakte een donker, meditatief en zwaar symbolisch stuk over het leven tijdens de Culturele Revolutie van Mao. Die duurde officieel van 1966 tot 1969 maar bestendigde in feite de communistische dictatuur. Alles wat letterlijk en figuurlijk links was, was goed; een klap op iemands linkerwang was een doodzonde.

In The Left Cheek ligt de vloer bezaaid met krantenproppen. Drie danseressen doen een rituele dans. Een danser kalligrafeert met kalk Chinese woorden op de vloer. Filmprojecties leren het publiek een etymologische les: voeg de tekens voor ‘oor’ en ‘hart’ samen en je hebt het Chinese woord voor ‘schaamte’. Wie niet thuis is in de Chinese cultuur voelt dat de voorstelling beladen is met symboliek en betekenis. Van het lichaam van eens danser worden gekalligrafeerde geschriften geschrobd; maar wat staat er? Soms is de betekenis meteen duidelijk: wie staand op één been zijn evenwicht verliest, wordt teruggefloten en moet opnieuw beginnen. Vallen is mislukken.

The Left Cheek is ongemakkelijk interessant. Lastig te beoordelen voor westerse ogen, maar de vrouwen zijn mooie performers. Dat is het goede aan het eclectische Julidans: de culturele zijwegen zijn vaak het avontuurlijkst.