Slogans voor een scheidsmuur

De muur die Israël en de Palestijnse Gebieden scheidt staat vol spotprenten, graffiti en teksten. Men kan nu zelfs tegen betaling leuzen op de muur laten aanbrengen – in elke taal en uit elk land.

Het wordt steeds lastiger lege plekken te vinden op de muur die Israël en de Palestijnse Gebieden van elkaar scheidt. De scheidsmuur, die deel uitmaakt van een bijna zevenhonderd kilometer lange barrière van hekken, beton en prikkeldraad, is een populaire plek voor graffiti-kunstenaars geworden.

In Bethlehem, ten zuiden van Jeruzalem, staat de circa acht meter hoge muur vol met afbeeldingen van graffiti-artiest Banksy. Met zijn spotprenten levert hij ironisch commentaar op het leven op de Westelijke Jordaanoever. Zijn afbeeldingen zijn er beroemd: een duif met een kogelvrij vest, een meisje dat een gewapende soldaat fouilleert, een soldaat die de papieren van een ezel doorzoekt. Met de afbeeldingen wil Banksy, zo zei hij vorig jaar, het ingestorte toerisme van Bethlehem weer stimuleren.

In Ramallah, de Palestijnse stad aan de noordelijke grens van Jeruzalem, zijn Yousef Nigin en Faris Arouri actief. Ze staan op een vrijdagochtend met een stapel A4-tjes aan de Palestijnse kant van de muur. Hier en daar trekken ze posters met afbeeldingen van de muur van lokale politici of martelaren, die je overal op de Westelijke Jordaanoever ziet. Ze moeten deze ochtend enkele tientallen boodschappen op de muur spuiten, variërend tot ‘Waarom zult Gij sterven, huis van Israël (Ezechiel 18:31)’ tot ‘Peace on Earth’ of ‘Free Palestine’. En deze keer veel Franse boodschappen die Yousef en Faris, jonge graffitikunstenaars, niet kunnen lezen. „Ik heb een hekel aan Frans”, bromt Yousef, terwijl hij zich het hoofd breekt over een zin vol leestekens.

Send a message heet het project waar Yousef en Faris voor werken. Voor dertig euro kunnen geïnteresseerden een boodschap op de muur tussen Israël en Ramallah krijgen. Yousef en Faris sturen er een foto van op. „Het is een ludieke manier om de zaak van de Palestijnen onder de aandacht van Europeanen te brengen”, zegt Faris Arouri. „Jouw boodschap”, werft de internetsite, „herinnert Palestijnen die vastzitten door de muur dat ze niet vergeten zijn. Jij helpt de hoop levend te houden.”

Het spuiten van de graffiti is een van de zeldzame manieren om geld te verdienen aan de muur. Zes jaar geleden werd de barrière gebouwd, die tussen Ramallah en Jeruzalem vrijwel volledig een muur is. Volgens Israël was dat nodig om potentiële zelfmoordenaars en andere terroristen tegen te houden, volgens Palestijnen een illegale manier om de grenzen in Israëls voordeel op te rekken. Hoe dan ook, sindsdien is de economie van Ramallah voor een belangrijk deel verwoest. Het meeste geld dat met het project binnenkomt, gaat naar kleine zelfstandigen in de stad.

Yousef en Faris schreven inmiddels zeshonderd teksten op de muur. Vooral onder Nederlanders is het project populair, zo blijkt uit de teksten die op de kilometerslange muur te zien zijn. ‘Daan en Willemijn’ hebben laten spuiten: „Heel de aarde is mijn vaderland.” Of ‘Paulien en Erik’: „Twintig jaar zonder vechten bij elkaar.”

Maar het is vooral een aaneenschakeling van verjaardagswensen en meligheid, op de muur van Ramallah. „Gefeliciteerd met je verjaardag, pa”, liet ‘Keith’ Yousef en Faris opschrijven. En iemand anders: „Sorry, Banksy was niet beschikbaar.” Yousef kan niet lachen om deze verwijzing naar de bekende graffiti-kunstenaar: „Wat ik doe is toch niet minder dan wat Banksy doet?”

Een Nederlandse boodschap blijkt ingewikkeld voor Yousef: ‘Door deze muur kan ik niet meer bij mijn school komen. Premier Balkenende, wanneer gaat uw regering hier iets aan doen?’ Hij spuit de zin op de muur, maar komt erachter dat hij ‘Balkenede’ in plaats van ‘Balkenende’ heeft geschreven. Hij zucht en begint opnieuw. Pas de derde keer lukt het, waardoor winkelier Omar Niajib, wiens winkel uitkijkt op de muur, tegen drie keer dezelfde tekst moet aankijken. „Een lelijk gezicht, maar de muur is toch al lelijk”, zegt hij onverschillig.

Afbeeldingen op de Israëlische zijde van de muur zijn overigens schaars. Hier en daar mogen kunstenaars er landschappen op schilderen. En het Israëlische ministerie van Toerisme heeft bij de grenspost bij Bethlehem een doek met de tekst ‘Vrede zij met u’ opgehangen.

www.sendamessage.nl