Centrale rol India in Afghanistan

De Pakistaanse geheime dienst wordt beschuldigd van de aanslag op de Indiase ambassade in Kabul. Naar motieven hoeven Indiërs niet lang te zoeken.

Afgelopen mei nog waarschuwde brigadier Ravi Datta Mehta, militair attaché van India in Afghanistan, zijn landgenoten voor mogelijke aanslagen in Kabul. Er zijn aanwijzingen, schreef hij in een interne notitie, dat strijders zullen proberen aanvallen uit te voeren op enkele belangrijke gebouwen in de stad en zullen proberen die binnen te dringen.

Gisterochtend vond zo’n aanslag plaats in de Afghaanse hoofdstad, met de Indiase ambassade in het centrum van de stad als doelwit, en met brigadier Mehta als één van de meer dan veertig slachtoffers. Behalve de militair attaché kwam een hooggeplaatste Indiase diplomaat om, alsmede twee Indiase veiligheidsagenten en een Afghaanse medewerker van de ambassade. De overige doden waren Afghaanse bewakers, winkeliers in de buurt, voorbijgangers en mensen die in de rij stonden om een visum voor India te bemachtigen.

Opvallend was de snelheid waarmee de Afghaanse regering gisterochtend Pakistan van betrokkenheid beschuldigde. In een verklaring stelde het ministerie van Binnenlandse Zaken ervan uit te gaan „dat deze aanslag werd uitgevoerd in coördinatie en in overleg met een actieve geheime dienst in de regio”. Daarmee wordt gedoeld op de ISI, de geheime dienst van Pakistan die daar ook wel wordt aangeduid als ‘een staat binnen een staat’.

Ook in India wordt de betrokkenheid van de ISI aannemelijk geacht. Bewijzen daarvoor zijn niet getoond. De Pakistaanse premier Yousuf Raza Gilani, zei gisteren, op bezoek in Kuala Lumpur, dat Pakistan niet achter de aanslag zit. „Een stabiel Afghanistan is juist in ons belang”, zei hij. Een zegsman van de Talibaan zei gisteren dat ook de rebellen de aanslag niet hebben gepleegd.

Al die ontkenningen sluiten directe betrokkenheid van de ISI niet uit. Sommige analisten in India wijzen ook op het Al-Qaeda-achtige karakter van de aanslag. Het beeld van een zelfmoordenaar die zijn met explosieven volgeladen auto tot ontploffing brengt, precies op het moment dat twee auto’s met Indiase diplomaten het ambassadeterrein oprijden, doet in ieder geval minutieuze voorbereiding vermoeden.

Naar motieven voor de aanslag hoeven de analisten in India niet lang te zoeken. Algemeen wordt gewezen op de prominente rol die India na de val van de Talibaan in Afghanistan is gaan spelen, en de geopolitieke weerzin daartegen van Pakistaanse zijde. India en Pakistan zijn elkaars tegenpolen, maar zijn de afgelopen jaren het pad van overleg opgegaan. Ze zeggen samen te willen werken bij onder andere de aanleg van olie- en gaspijpleidingen vanuit Iran en Centraal-Azië. Beide zeggen dus een stabiel Afghanistan na te streven. Maar daarmee is nog niet gezegd dat Pakistan, dat van oudsher Afghanistan tot zijn invloedssfeer rekent, zich op strategisch belangrijk terrein terzijde wil laten schuiven door India.

India zegt dat het omgerekend zo’n 750 miljoen dollar aan hulp heeft geïnvesteerd in Afghanistan en is daarmee de vijfde donor. Militaire bijstand in de strijd tegen terrorisme is daarin niet verdisconteerd. India bouwt scholen en ziekenhuizen en geeft bussen, legertrucks en andere voertuigen. Maar het belangrijkst zijn de infrastructurele werken. Indiase technici zijn betrokken bij het herstel van de strategisch belangrijke weg tussen de zuidelijke stad Kandahar en het westelijke Herat.

De nauwe Indiase betrokkenheid bij Afghanistan blijkt ook uit de rol die militair attaché Mehta had. Volgens het Indiase ministerie van Defensie was hij betrokken bij de training van Afghaanse legerofficieren, had hij hechte contacten in het topechelon van het Afghaanse leger en hield hij nauwlettend een oog „op de herleving van de sterke banden tussen de Talibaan en de Pakistaanse ISI”.

De Indiase premier Singh is momenteel in Japan voor de bijeenkomst van de G8. In een verklaring zei zijn regering gisteren: „Zulke terreurdaden zullen ons er niet van weerhouden onze toezeggingen aan de regering en het volk van Afghanistan na te komen.”

Niemand in India die daar anders over denkt. Alleen wijzen analisten er in de media wel op dat Indiërs in Afghanistan recht hebben op betere bescherming. „We spelen nu eenmaal een belangrijke rol. We zijn geen dwerg meer, niet op het wereldtoneel en niet in de regio”, zei een van hen. „Daarbij hoort gepaste bescherming door Indiase troepen.”