Het fenomeen Fumingxia

Yu Fen is een bijzondere schoonspringcoach. Niet alleen omdat ze met haar pupillen veel succes behaalde maar ook omdat ze de eerste coach was die hardop zei dat het topsportklimaat in China niet van deze tijd is. Deze week zocht ik haar op in het zwemcomplex bij de Tsjinghua universiteit waar de nationale ploeg zich

yu_fen.jpgYu Fen is een bijzondere schoonspringcoach. Niet alleen omdat ze met haar pupillen veel succes behaalde maar ook omdat ze de eerste coach was die hardop zei dat het topsportklimaat in China niet van deze tijd is.

Deze week zocht ik haar op in het zwemcomplex bij de Tsjinghua universiteit waar de nationale ploeg zich op dit moment voorbereidt op de Spelen. “Chinese topsporters worden te eenzijdig opgeleid. Coaches moeten meer aandacht besteden aan de persoonlijke ontwikkeling van atleten. De universiteitsteams moeten ook meer financiële steun en status krijgen,” zegt Yu Fen.

Haar uitspraken zijn opmerkelijk omdat het in China niet gebruikelijk is dat coaches openlijk kritiek leveren op het sportsysteem. Van 1975 tot 1979 maakte Yu zelf deel uit van het nationale duikteam. Maar omdat ze overtraind was, raakte ze geblesseerd. Op haar achttiende nam ze afscheid van de schoonspringsport en meldde zich bij de Sportuniversiteit van Wuhan waar ze naast haar studie de studenten van de plaatselijke districtsportschool coachte. “Ik heb ervaren hoe vluchtig succes is. Toen ik gedwongen was te stoppen, stond ik plotseling met lege handen.”

In Wuhan kwam ze voor het eerst in contact met een begaafd meisje: de beroemde schoonspringster Fu Mingxia. “Ik zag direct haar gratie en vastberadenheid. Ze was toen pas vijf maar ik wist dat ik goud in handen had.”

De meervoudige wereld- en Olympisch kampioene leerde onder toezicht van haar vader zwemmen in de Yangtze-rivier. Op haar vijfde volgde Fu gymnastiekles op school waarna ze op haar zesde koos voor het duiken. Een paar jaar later, Fu was negen, werd Yu aangesteld als hoofdcoach van het Nationale duikteam in Peking en nam de kleine Fu mee naar de hoofdstad.Vanaf dat moment zag Fu haar ouders nog maar tweemaal per jaar.Als ze deelnam aan een toernooi in de buurt van haar woonplaats Wuhan, kwamen haar vader en moeder kijken. Fu gaf hen dan de code van haar locker waardoor ze wat spulletjes voor haar konden achterlaten. Tijd om met hen te praten had ze niet.

Drie jaar nadat Fu Wuhan had verlaten, pakte ze haar eerste wereldtitel op de drie meter plank, de jongste wereldkampioene ooit. Ze had een gouden toekomst voor zich. Een jaar later in 1992 sleepte ze in Barcelona op dertienjarige leeftijd de Olympische titel op de drie-meter plank in de wacht. Dat een kind op zo’n jonge leeftijd al goud won, trok veel media-aandacht. Criticasters uit het Westen spraken van kinderarbeid en velen vroegen zich af of topsport op zo’n jonge leeftijd wel verantwoord was. Moest de minimumleeftijd waarop kinderen gerechtigd waren deel te nemen aan de Olympische Spelen niet worden verhoogd? Het IOC stelde door de discussie rond Fu Mingxia de limiet voor deelname inderdaad vast op veertien jaar.

Fu in 1992:
Vier jaar later, tijdens de Spelen van Atlanta in 1996, was Fu inmiddels tot volle bloei gekomen. Ze won de titel op zowel de drie, als de tienmeter plank. Daarmee evenaarde ze het wereldrecord van de Duitse Ingrid Kramer die tijdens de Spelen van Rome in 1960 eveneens beide titels behaalde.Na 1996 kon Fu de zware trainingsarbeid niet meer opbrengen.

Ze raakte in een depressie en wilde stoppen met duiken. Niemand die haar meer op andere gedachten kon brengen, ze besloot te gaan studeren aan de Tsjinghua universiteit.

Eindelijk kon ze genieten van het normale leven. Ze hoefde niet meer te huilen van de pijn en ook hoefde ze nooit meer op haar gewicht te letten.

Maar na enige tijd begon het toch weer te kriebelen.Het toeval wilde dat de Tsjinghua universiteit startte met de bouw van een zwembad op de campus. Fu haalde haar oud-coach Yu, die toen weer in Wuhan trainde, naar Peking en het duikteam van de Tsjinhua universiteit was een feit.

Yan trainde elke dag vier in plaats van de gebruikelijke zeven uur en besteedde de rest van de dag aan haar studie. Omdat universiteitsteams niet mogen uitkomen bij nationale wedstrijden, nam ze het eerste jaar alleen mee aan de Universiade, het wereldkampioenschap voor studenten. Al gauw bleek dat ze weer op het hoogste nivo mee kon. Ze kwalificeerde zich voor de Olympische Spelen in Sydney en haalde opnieuw een gouden medaille op de 3 -meter plank.

Fu in Sydney:

Samen met de vermaarde Greg Louganis is ze de enige schoonspringster die ooit vier gouden medailles in haar discipline wist te behalen.Volgens coach Yu is haar succes op de Spelen van Sydney te danken aan de nieuwe aanpak. “Vanaf Barcelona zijn we veel meer op simpele basissprongen gaan trainen. Fu maakte vroeger elke dag honderd sprongen. Op de Tsjinghua universiteit waren dat er nog maar de helft. De training was efficiënter en omdat Fu afleiding vond in haar studie had ze na al die jaren weer plezier in het duiken.

Yu pleit er dan ook voor dat Chinese topsporters meer aandacht besteden aan hun studie. “Het leven van Chinese topsporters is te eenzijdig. Steeds minder kinderen durven zonder meer voor topsport te kiezen omdat ze na hun carrière in een groot gat vallen. Ik laat zien dat je studie wel met topsport kunt combineren,” aldus Yan.

Yu heeft met maar methode aan de Tsjinghua maar liefst vijf atleten opgeleid die volgende maand in Peking zullen deelnemen.

In China is het zeer ongebruikelijk dat sporters afkomstig uit een universiteitsteam zich plaatsen voor de Olympische Spelen.

xin_380601151012884120279.jpgFu is nu getrouwd met de topeconoom Anthony Leung uit Hong Kong. Ze hebben samen een dochtertje van vier. Fu houdt zich op dit moment bezig met de promotie van de duiksport en de Olympische Spelen.

China heeft sinds een paar jaar alweer een nieuwe megaster in het schoonspringen. De eveneens beeldschone Guo Jinjing maakt grote kans opo een gouden medaille zowel op de drie- als de tienmeter plank. Guo is op dit moment de meest populaire sportvrouw in China. En de rijkste. Op de Chinese Forbeslijst van de rijkste en meest invloedrijke sterren neemt ze de achtentwintigste plek in. Ze heeft een jaarinkomen van 1,2 miljoen euro.