‘Roofkunst mag bij eigenaren blijven’

Moeten particuliere eigenaren van zogeheten ‘oorlogskunst’ Joodse erfgenamen compenseren? Daarover debatteren sinds gisteren bezoekers van de website nrc.nl.

Particulieren krijgen steeds vaker te maken met claims op schilderijen die in de nazi-tijd (1933-1945) in Joods bezit waren. Dat bleek gisteren uit een bericht in deze krant. Meestal gaat het om werk dat in goed vertrouwen is gekocht.

Ruim driekwart van de stemmers in een peiling op nrc.nl is van mening dat de kunstbezitters de Joodse erfgenamen niet hoeven te compenseren. Vijfhonderd mensen deden mee aan de peiling.

Uit de reacties blijkt echter dat veel bezoekers de zaak niet zwart-wit zien. „Dit is een hele lastige emotionele kwestie die elke beslissing omstreden maakt”, schrijft een lezer.

Voor Martien van Delft is het echter een uitgemaakte zaak. Wat hem betreft is het „een zaak voor de rechter.”

Volgens Nederlands recht hoeven particulieren, anders dan de rijksoverheid of musea, roofkunst niet zonder meer terug te geven. „Ik zie niet in dat een particulier een naar eer en geweten verworven kunstwerk zou moeten inleveren”, schrijft Van Delft. „Ook het publiekelijk onder druk zetten, chantage, lijkt me een zaak voor de rechter.”

Emil Havas sluit zich bij haar aan. „Louter morele verplichtingen zijn juridisch niet afdwingbaar”, meent hij. Havas laakt de agressieve houding van researchbureaus als Muggenthaler, die particulieren onder druk zetten door met negatieve publiciteit te dreigen. „Dan gaat het toch al gauw de kant op van publieke morele chantage”, aldus Havas. Rechthebbenden, zo vult aan andere bezoeker aan staat het vrij de werken terug te kopen „maar dan wel marktconform”.

Toch krijgen de claimanten ook bijval van A. Stuijt. „Mensen die rijk genoeg zijn dergelijke kunst te kopen”, redeneert hij, „zijn ook rijk genoeg om hiervan de risico’s tot op de bodem uit te zoeken.”

Hoofdartikel: pagina 7

Lees het artikel uit de krant van gisteren en doe mee aan het debat op nrc.nl/oorlogskunst