Gekooide tijger

In de vroege jaren zeventig was Volkswagen, nu de grootste Europese autoproducent, op sterven na dood. De onwaarschijnlijk succesvolle Kever liep op zijn laatste pootjes en de Volkswagen 1500, een gemoderniseerde en vergrote Kever, was een technologisch zwaktebod. Vanaf 1969 werd gewerkt aan een kleine, praktische auto met vijfde deur (‘hatchback’), met voorwielaandrijving en een dwarsgeplaatste, watergekoelde motor. Kortom: het absolute technische tegendeel van de Kever met zijn achter de achteras geplaatste, luchtgekoelde boxermotor die de achterwielen aandreef.

De techniek die voor de Kever-vervanger noodzakelijk was, werd geleend van AutoUnion, een bedrijf dat Volkswagen in 1964 van Mercedes had gekocht. Of het zonder deze technische injectie was gelukt, is de vraag.

De Volkswagen Golf kwam in 1974 op de markt en was door zijn enorme succes verantwoordelijk voor de wedergeboorte van het Volkswagen-concern. Er zijn sedertdien 25 miljoen Golfjes geproduceerd in vijf varianten. De simpele, maar elegant-scherpe carrosserie was ontworpen door Giorgetto Giugiaro. Zo succesvol was de Golf dat vrijwel alle andere autofabrikanten in de volgende jaren met een eigen Golf-achtige auto kwamen. De Golf creëerde in zekere zin een geheel nieuw autotype.

In 1976 kwamen een aantal Volkswagen-technici op het lumineuze idee om de Golf te voorzien van een wat sportiever onderstel en een ongeveer tweemaal zo sterke motor, een 1.6 liter met benzine-injectie (toen een vrij geavanceerde techniek), die 110 paardekrachten leverde. Men dacht enkele duizenden exemplaren van deze GTI-variant te kunnen verkopen. De Golf GTI was echter een onverwacht groot succes en werd in veel grotere aantallen verkocht. Volgens velen had Volkswagen opnieuw een primeur: de ‘hot hatch’, een praktische, niet al te dure auto die toch zeer sportief was. Ook dit idee is door andere fabrikanten op grote schaal nagevolgd.

In de loop der jaren gingen de nieuwe versies van de Golf GTI er niet bepaald op vooruit. Het gewicht nam toe en de scherpte af. GTI werd gereduceerd tot een etiket waarmee gemakkelijk geld werd verdiend.

De Peugeot 205 GTI van de late jaren tachtig en de vroege jaren negentig was de Golf GTI de baas. De meest recente versie van de Golf GTI heeft aan dit verloederingsproces gedecideerd een eind gemaakt. Het door mij gereden exemplaar was wit, wat de modekleur schijnt te zijn. Ik zou onder geen enkele denkbare omstandigheid een witte auto willen hebben, maar dat was dan ook mijn enige kritiek op de GTI, die in alle opzichten een solide en overtuigende indruk maakte.

Wie zonder verdere kopzorg gebruikmaakt van het sportieve karakter van de GTI zal vrijwel permanent in overtreding zijn. De chauffeur van de GTI is als een gekooide tijger, hij drentelt nerveus achter de tralies van de maximumsnelheden die overal in Nederland gelden, steeds op zoek naar een kansje om voor een paar seconden lekker door te rijden. De GTI is zo snel en gretig dat de oppassende burger onvermijdelijk een licht gefrustreerde burger wordt. Het lijkt mij dat de Golf GTI zich precies bevindt op het punt waar snel en sportief overgaat naar het Absurdistan van de onbruikbaarheid.