Gebarentaal voor computers

Er zijn slimmere manieren om een computer te besturen dan met een muis. De pc gehoorzaamt straks ook op aanrakingen en bewegingen.

Computers zijn onhandig. Dat merkte minister-president Wim Kok toen hij in 1998 een muis op het beeldscherm richtte, alsof het een afstandsbediening was. In feite was de premier zijn tijd vooruit. Hij dacht vast aan de Nintendo Wii: die spelcomputer bedien je met een combinatie van een muis en een afstandsbediening. Briljant, want zelfs verstokte digibeten hebben dat apparaat binnen één minuut door.

De Wii maakt gebruik van sensoren die bewegingen waarnemen. Daardoor kun je in de lucht tennissen of boksen en gebeurt het tegelijkertijd in het spel. Inmiddels hebben veel telefoons zo’n bewegingssensor: schud een Sony Ericsson walkmantelefoon heen en weer en er begint een ander mp3’tje te spelen. De gloednieuwe HTC Touch Pro kantelt het beeld automatisch als je het toestel schuin houdt. Net als de iPhone, waarop je zelfs een racespelletje kunt doen door het toestel als stuur te gebruiken.

De iPhone is daarnaast bekend door zijn multitouch aanraakbesturing. Dat betekent dat het scherm niet één, maar meerdere vingers kan herkennen. Ook bewegingen worden gezien. Zo is een veeg naar beneden genoeg om te scrollen door een lange lijst met adressen.

Nu zit de multitouchtechniek al in laptops: de Macbook Air en Pro hebben een extra groot muisvlak dat gebaren herkent. Een knijpende beweging tussen duim en wijsvinger betekent uitzoomen, om in te zoomen beweeg je de vingers juist uit elkaar. En Apple zou Apple niet zijn als het niet meteen een aanraakalfabet patenteerde.

Aartsrivaal Microsoft werpt zich ook op touch. Windows 7, de opvolger van besturingssysteem Vista, zal geheel met handen en vingers bestuurd kunnen worden. Je kunt met de nieuwe Windowsversie zelfs virtueel piano spelen op het scherm. Microsoft introduceerde vorig jaar al een aanraaktechniek die sterk op die van Apple lijkt. ‘Windows Surface’ is een tafel met daarin een computer verstopt. Het tafelblad is een 30 inch-scherm, dat als een fysiek bureaublad dient. Leg er een fotocamera op, en je kunt met een simpele aanraking de afbeeldingen kopiëren en verslepen. Foto’s vergroot je door twee vingers uit elkaar te bewegen.

Surface is alleen nog in gebruik in winkels en openbare gelegenheden, zoals een casino in Las Vegas. Vanaf 2010, als Windows 7 uitkomt, zullen ook gewone pc’s en laptops de Surfacetrucjes op hun scherm kunnen uitvoeren.

Echt sciencefiction wordt het als je multitouch combineert met de principes van de Nintendo Wii. Johnny Chung Lee van het Human Computer Interaction Institute in Pittsburgh pakte zijn Wii remote, kocht een stel infrarode ledlampjes en deed spiegelende plakkertjes op zijn vingers. Nu kan hij van afstand zijn computer bedienen, door alleen maar zijn vingers in de lucht te bewegen. Lee is een echte Wii-wizzard, want zijn hobbywerk lijkt sprekend op de scène in Minority Report, waarin Tom Cruise een hypermoderne computer met alleen wat wilde gebaren bedient. Is het ook handig? Johnny Lee: ‘Het is een beetje vermoeiend, dat gezwaai voor het scherm. Maar het ziet er wel erg cool uit.’

En daar gaat het om.

Aanraaktechniek-filmpjes op nrc.nl/m-digitaal