Federers kracht schuilt in zijn gevarieerde opslag

Kenners weten het zeker: de service van Federer is een cruciale factor in de finale tegen Nadal. Meer dan ooit zal de nummer één zijn geheime wapen tegen de Spanjaard moeten inzetten.

Wat is het geheim van zijn succes? Die vraag heeft menig tennisser zich gesteld na een verloren partij tegen Roger Federer. Sommigen noemen zijn fluwelen forehand, waarmee hij onverwacht een tempoversnelling kan inzetten. Anderen zijn fenomenale voetenwerk; als een ballerina kan de Zwitser over de baan bewegen. Ook zijn volley en return mogen niet onvermeld blijven. Maar als één eigenschap Federer uit benarde situaties kan redden is het zijn opslag. Die geldt als een van de beste in het circuit.

Het is niet de snelheid van zijn service die opponenten op achterstand zet, zo bleek ook gisteren in zijn gewonnen halve finale tegen Marat Safin op Wimbledon: 6-3, 7-6 en 6-4. Tegen de Russische nummer 75 van de wereld, die in Londen een opmerkelijke comeback maakte, sloeg hij eerste opslagen van gemiddeld 190 kilometer per uur (Safin: 200). Ook in aces deden de Zwitser en de Rus niet voor elkaar onder: Federer sloeg er veertien, Safin dertien. De kracht van de service van de Zwitser schuilt vooral in de variatie. „Daardoor heb je van tevoren geen idee waar hij terechtkomt”, zei Mario Ancic woensdag na zijn kansloze nederlaag tegen Federer in de kwartfinale (1-6, 5-7 en 4-6). „Hij heeft een ongelooflijke precisie. Ik heb hem nooit beter zien serveren.”

De service van Federer wordt cruciaal in de finale tegen Nadal, de tennisser die hem vorig jaar bijna van zijn vijfde Wimbledontitel wist af te houden. In een spectaculaire vijfsetter leunde de Zwitser toen zwaarder dan ooit op zijn eerste opslag, memoreert Richard Krajicek, de Wimbledonkampioen van 1996. „Tegen andere tegenstanders is dat doorgaans niet nodig, omdat Federer zo veel facetten van het spel beheerst. Hij heeft een waanzinnige forehand en een backhand die goed genoeg is om de rally mee te winnen. Maar als je een gelijke tegenover je aan het net treft, moet je iets achter de hand hebben. In het geval van Federer is dat zijn service.”

Federer nam vorig jaar tegen Nadal veel meer risico met zijn service dan gebruikelijk, vindt Krajicek. „Waar hij normaal genoeg heeft aan een goed geplaatste opslag, ging hij toen voor de ace.” Dat pakte goed uit. Maar het is nog maar de vraag of dat morgen opnieuw het geval is, zegt de man die twee maal tegen Federer speelde (en verloor). Krajicek: „Nadal heeft zich het afgelopen jaar sterk op gras ontwikkeld. Hij haalt vrijwel iedere bal en doet vanachter de baseline niet meer voor Federer onder. Belangrijk is of Federer zijn service van meet af aan durft in te zetten. Doet hij dat niet, dan geef ik Nadal een goede kans.”

Dat vindt ook ex-tennisser John van Lottum, die nooit een betere speler tegenover zich trof dan de man die in 2001 en 2002 met bijna speels gemak van hem won. „Federer is groter dan wie ook”, vindt Van Lottum. „Ik herinner me nog goed dat ik op geen enkel onderdeel van zijn spel grip kon krijgen. Federer heeft overal een antwoord op, het was bijna onmogelijk een rustmoment in de wedstrijd te vinden.”

Maar sinds Nadal Federer vorige maand op het Parijse gravel met grote cijfers versloeg, heeft de Spanjaard een mentale voorsprong, denkt Van Lottum. „Federer stelde voorafgaand aan die finale dat hij Nadal niet als een Angstgegner beschouwt, maar ik vraag mij af of hij daar nu nog zo over denkt. Hij zal nóg meer variatie in zijn spel moeten leggen om in Londen te winnen. Nóg beter moeten serveren. Met een goede eerste service kan hij veel ‘gratis’ punten maken, maar het risico is dat hij daardoor gaat forceren. Ik ben benieuwd of hij het hoofd koel kan houden.”

Tegen andere spelers heeft de Zwitser daar over het algemeen weinig moeite mee. Zo vertrok Federer tegen Safin geen spier toen hij na een vliegende start twee breekpunten tegen kreeg in de tweede set. In beide gevallen kwam hij met een goed geplaatste service op de proppen. En toen de overwinning in zicht kwam, speelde Federer quasinonchalant een bal door zijn benen heen met zijn rug naar het net. Alsof hij wilde bewijzen hoe ontspannen hij is in een jaar dat veel mensen betwijfelen of hij weer tot koning van het gras zal worden gekroond.

Nothing fancy, noemde Safin het spel van de nummer één gisteren. Volgens de Rus speelde Federer een solide halve finale. Hij retourneerde goed en wist precies wat ervoor nodig is om een wedstrijd te winnen. Als een kruidenier, leek hij bijna te willen zeggen. Ieder punt werd op de Zwitserse weegschaal gelegd.

Om morgen van Nadal te winnen, zal Federer zijn Zwitserse precisie moeten paren aan lef. Dat kan in een martelgang of catharsis uitmonden.