Een beslissend brein kiest graag voor nieuwe ervaringen

Nieuwe, onbekende ervaringen oefenen een grote aantrekkingskracht uit. Die drang naar avontuur stuurt ook de beslissingen die mensen nemen. Voor de hersencircuits die bij het maken van keuzes actief zijn, zijn nieuwigheden een stimulerende ‘bonus’ (Neuron, 26 juni). Daarom voorzien marketeers oude producten graag van het etiket ‘nieuwe formule’.

Hersenonderzoekers van het University College London onderwierpen vijftien gezonde, volwassen mannen en vrouwen aan een experiment in de MRI-hersenscanner en aan een persoonlijkheidstest die hun hang naar avontuur in kaart bracht.

De deelnemers kregen in de scanner steeds vier foto’s van landschappen te zien. Ze moesten er eentje kiezen. De helft van de in totaal 64 afbeeldingen hadden ze van tevoren uitvoerig bestudeerd. Drie seconden na hun keus verscheen op het scherm wat hun keuze had opgeleverd: één of nul Brits pond – van tevoren hadden de onderzoekers willekeurig een waarde aan iedere afbeelding toegekend. De proefpersonen mochten een deel van het gewonnen geld mee naar huis nemen.

De fotocombinaties wisselden bij volgende rondes steeds. In totaal kregen de proefpersonen honderd setjes van vier foto’s te zien.

De deelnemers bleken de meeste winst te verwachten van de onbekende plaatjes, want die kozen ze vaker. Maar in werkelijkheid was de waarde van de nieuwe plaatjes gemiddeld maar vier pence hoger dan die van de bekende. Die ‘bonus’ voor nieuwigheid hing samen met een hogere activiteit in een hersengebied dat betrokken is bij het verwachten van een beloning, het ventrale striatum. Hoe avontuurlijker een deelnemer van nature was, des te meer activiteit in dit gebied.

Avontuurlijk gedrag is dus lonend, maar mensen en dieren wegen hun drang om nieuwe dingen te ontdekken altijd af tegen andere omstandigheden, zoals dreigend gevaar. Mensen met een te grote hang naar avontuur en nieuwe prikkels raken sneller verslaafd aan gokken of drugs. Niki Korteweg