De oorlog die wel/niet komt

Wat is de waarheid rond het kernwapenprogramma van het islamitische Iran? In december 2007 verraste de ‘National Intelligence Council (NIC)’ van de Verenigde Staten de wereld met zijn rapport over Iran. Het rapport bevatte drie belangrijke conclusies: (1) De NIC stelt met grote zekerheid vast dat Iran in de herfst van 2003 zijn nucleaire wapenprogramma heeft stopgezet. (2) Bovendien constateert de NIC met grote zekerheid dat deze stopzetting een aantal jaren heeft geduurd. (3) Tenslotte is de NIC van mening dat Teheran, als de Iraanse regering daartoe beslist, in snel tempo genoeg splijtstof voor een kernwapen kan produceren. Pas in 2009 zou het land over voldoende hoog verrijkt uranium beschikken. Dit rapport was verrassend, omdat juist de Europese inlichtingendiensten, vooral de Franse en Duitse, van een bijna tegengestelde analyse uitgingen.

Het vertrouwen in de Amerikaanse inlichtingendiensten is, sinds het begin van de Irakoorlog, dramatisch afgenomen. Daarom werd ook dit rapport in twijfel getrokken. Interessant zijn de bevindingen over Iran van het Internationale Atoomagentschap (IAEA). Mohammed ElBaradei, chef van het IAEA, geeft soms in verschillende talen verschillende informatie aan de wereld. Hij wil Iran controleren, maar Iran is niet open genoeg voor hem en laat zich niet echt volledig controleren. Eigenlijk had Iran van de VN en de EU al lang moeten stoppen met de verrijking van uranium. Dit heeft Iran niet gedaan. Integendeel, de afgelopen jaren is het proces van de verrijking van uranium opgevoerd.

ElBaradei gaf op 20 juni een interview aan de tv-zender Al-Arabiya. Daarin stelde hij een aantal opmerkelijke zaken aan de orde. Hoeveel tijd zou Iran nodig hebben voor het produceren van een kernwapen? Een cruciale vraag. Allerlei periodes worden genoemd: tien jaar, acht jaar et cetera. Het antwoord van ElBaradei was onthutsend: „Hiervoor heeft Iran zes maanden of één jaar nodig. Eerder zou Iran niet in staat zijn om het punt te bereiken waarop we op een ochtend wakker zullen worden met een Iran met een nucleair wapen.” Inderdaad, zoals u en ik was de interviewer van Al-Arabiya zeer verrast: „Pardon, ik wil dit verduidelijken voor onze kijkers. Als Iran vandaag beslist om het IAEA uit het land te gooien dan hebben ze nog zes maanden nodig om…”. Op dit punt werd hij onderbroken door ElBaradei: „Of tenminste één jaar.” De geschrokken interviewer ging verder: „Om nucleaire wapens te produceren…”. Opnieuw onderbrak ElBaradei hem om hem aan te vullen: „Dit tijdbestek heeft Iran nodig om een wapen te produceren en te beschikken over voldoende hoog verrijkt uranium voor het produceren van één nucleair wapen (kernbom).”

Dit is werkelijk onthutsend! Waarom zei hij dit tegen een pro-Saoedische tv-zender en niet tegen CNN?

In diezelfde week schreef Der Spiegel naar aanleiding van het bezoek van het IAEA aan Syrië dat Iran, Syrië en Noord-Korea samenwerkten om Iran te voorzien van plutonium. Israël heeft dit samenwerkingsverband letterlijk platgebombardeerd. Wat Elbaradei zei moeten we serieus nemen, gelet op berichten uit Iran. Het is al de tweede keer dat de EU een pakket van economische voordelen aan Iran aanbiedt in ruil voor stopzetting van het verrijken van uranium. Iran wees en wijst het gewoon af. Naar aanleiding hiervan heeft de EU alle tegoeden van de belangrijkste Iraanse bank (Banke Meli) laten bevriezen. Ali Larijani, voorzitter van het Iraanse parlement en voormalig nucleair onderhandelaar, reageerde op 26 juni als volgt op de Europese actie: „Als het Westen op deze manier doorgaat, dan wordt het binnenkort met een voldongen feit geconfronteerd.” Dit is de meest duidelijke waarschuwing die Iran ooit heeft afgegeven, aldus de BBC. Terecht wijzen deskundigen erop dat Larijani doelt op de uitspraken van ElBaradei. Vertaald in menselijke taal: kijk uit, we zullen binnenkort met een kernbom komen.

Wat betekent dan onderhandelen met het islamitische Iran? Heeft dat op dit moment nut? Abdollah Ramzanzadeh is een figuur uit de omgeving van de Iraanse ex-president Khatami. In een debat met de regerende hardliners over de softe benadering van Khatami ten aanzien van het Iraanse kernprogramma verdedigde hij op ondiplomatieke wijze de toenmalige regering van Iran. Volgens Ramzanzadeh moesten ze – zo lang ze konden onderhandelen – van deze gelegenheid gebruik maken om nucleaire technologie te importeren. Welke politiek bedreef Khatami? „We hadden een openbaar beleid van onderhandelen en het bevorderen van het wederzijdse vertrouwen en we voerden achter de schermen het beleid van de voorzetting van onze activiteiten”, aldus Ramzanzadeh. Zo is het Westen lange tijd bedonderd, in de personen van onder anderen Joschka Fischer, Jack Straw, Dominique de Villepin.

Vaak heb ik hier geschreven dat de politieke islam en radicale moslims niet te vertrouwen zijn. Dit is volkomen logisch voor islamisten: waarom zouden ze waarheidsgetrouw handelen jegens ongelovige vijanden? Ook is het eigen aan totalitaire regimes om zonder gêne een, twee of meer agenda’s te voeren: een geheime en een openbare. Dit brengt met zich mee dat ook een dialoog met een totalitair regime op twee poten moet steunen: militaire dreiging en economische dialoog.

Doordat Europa, maar ook de VS, niet bereid was Iran militair te bedreigen, zijn de diplomatieke onderhandelingen mislukt. Afgelopen jaren trachtte het Iraanse regime dag in dag uit het volk ervan te overtuigen dat er geen enkele militaire dreiging bestaat. Het Westen zou het niet aandurven Iran aan te vallen. Dit zei het regime om het onwillige volk ervan te overtuigen dat aan haar nucleaire beleid geen serieuze militaire risico’s verbonden zijn, en het regime had het gelijk aan zijn zijde: het effect van de softe Amerikaanse/Europese aanpak betekende jaren van tijdwinst. Nu het kritiek begint te worden, lijkt een militaire confrontatie onontkoombaar. Met name de EU is hiervoor verantwoordelijk. Wellicht kan een confrontatie worden afgewend door ten minste één keer geloofwaardig te dreigen. De laatste dagen voelde de opperbevelhebber van de Revolutionaire Garde zich voor het eerst gedwongen toe te geven dat een oorlog misschien aanstaande is. Te laat.

U kunt reageren vianrc.nl/ellian