Vervuiler betaalt nu nog niet

Sinds deze week betalen reizigers vanaf een vliegveld in Nederland ecotaks.

Schiphol verwacht daardoor 50.000 minder passagiers. Eindhoven Airport 100.000.

Reizigers vanaf Nederlandse luchthavens moeten sinds deze week binnen ‘Europa’ (waaronder Turkije en Marokko) een ecotaks betalen: 11,25 euro per persoon. Voor intercontinentale vluchten bedraagt de toeslag 45 euro.

Dat maakt verschil. Schiphol verwacht dat door de ecotaks in combinatie met hogere ticketprijzen (een gevolg van de duurdere olie) het aantal passagiers in juli en augustus zal afnemen met „zeker 50.000” ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar – tot ongeveer 9,7 miljoen.

De Britse prijsvechter EasyJet denkt dat de terugloop op Schiphol veel groter zal zijn. „Wíj gaan er vanuit dat we deze zomer 200.000 minder passagiers vanaf Schiphol zullen vervoeren, een afname van 15 procent”, zegt een woordvoerder van EasyJet. De maatschappij heeft de stoelcapaciteit op voorhand al teruggebracht.

EasyJet, na KLM de tweede klant van Schiphol, vergroot daarentegen zijn aanbod vanaf de luchthaven van Brussel (Zaventem) en rekent erop dat veel Nederlanders daarvan gebruik zullen maken.

Vorig jaar maakten bijna 48 miljoen passagiers een vliegreis vanaf Schiphol. Als de verwachtingen uitkomen, zal het aantal dit jaar voor het eerst in lange tijd dalen.

Want ook de regionale luchthavens rekenen op een terugval. Eindhoven Airport bijvoorbeeld, de tweede luchthaven van Nederland, verwacht voor 2008 een terugloop in het passagiersvervoer. In Eindhoven zal het naar schatting gaan om 100.000 passagiers minder. In 2007 vlogen 1,3 miljoen reizigers via de Brabantse luchthaven.

In de recente geschiedenis daalde het passagiersaantal eenmaal eerder ook. Dat was in 2003, als gevolg van de besmettelijke ziekte SARS die in de eerste helft van dat jaar het internationale vliegverkeer hard trof.

De Nederlandse luchthavens hebben sinds begin 2007, toen het kabinet kwam met het plan voor de ecotaks, hevig geprotesteerd tegen de maatregel. Begin dit jaar spande Schiphol samen met een aantal luchtvaartmaatschappijen een kort geding aan tegen de staat. Maar de rechter oordeelde dat de invoering van de ecotaks rechtmatig was. Het hoger beroep tegen het vonnis dient binnenkort. In een laatste poging het tij te keren, boden de ondernemingsraden van KLM, Transavia en Martinair deze week in de Tweede Kamer een petitie aan.

De luchtvaartsector wijst er in de petitie op dat niet alleen passagiers worden getroffen. Er zouden ook banen op het spel staan. „Vliegbelasting levert het milieu niets op, het is een extra belastingheffing”, zegt topman Peter Hartman van KLM. Maar de petitie heeft niks uitgehaald. Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt de ecotaks.

EasyJet en KLM zeggen niet tegen milieumaatregelen voor de luchtvaart te zijn, maar bepleiten het principe ‘de vervuiler betaalt’. En met die vervuiler bedoelen ze: vliegmaatschappijen die oudere, vervuilende toestellen in de lucht houden.

De twee maatschappijen zouden willen dat de luchtvaartbranche deel gaat uitmaken van het systeem van emissiehandel. Op die manier worden vliegmaatschappijen volgens hen gedwongen over te gaan tot vlootvernieuwing. Ook de Europese Commissie wil dit.

Tot het zover is, noemt ook Cor Vrieswijk, operationeel directeur van EasyJet, in navolging van KLM-topman Hartman de ecotaks „pure overbelasting”. Hij wijst erop dat vliegmaatschappijen die vliegen met nieuwe, zuinige toestellen nu even hard worden getroffen als bedrijven die oude, vervuilende vliegtuigen hebben. Voor het wegverkeer bestaat wél verschil in wegenbelasting tussen benzineslurpers en zuinige auto’s.

De milieubeweging daarentegen, heeft met instemming gereageerd op de invoering van de ecotaks. „We vinden dit een goede maatregel, maar het kabinet gaat niet ver genoeg”, zegt een woordvoerder van Milieudefensie. „Op kerosine wordt nog steeds geen accijns geheven. In alle andere vervoerssectoren worden die kosten wel door de gebruiker betaald. We vinden het logisch dat dat ook voor vliegen gaat gelden.”

Milieudefensie zegt dat vakantiegangers beter de auto kunnen pakken in plaats van het vliegtuig. De organisatie ziet in de ‘vlucht’ over de grens naar België dan ook geen probleem. „Als Nederlanders met de auto naar Brussel rijden, om daar het vliegtuig naar Spanje te pakken, gaan ze alvast de goede kant op”, aldus de woordvoerder.