Tegen eenvormigheid

De muziek van Nicole Atkins herinnert aan Broadwaymusicals.

Ze zong ook country, rockabilly en folk, maar dat ging haar allemaal vervelen.

„Hier, mijn visgraatanker.” Handig tekent Nicole Atkins een anker met haar initialen op het witte label van het vinylsingletje dat ter promotie van haar zwoele walsje The way it is werd uitgegeven. Voordat ze koos voor een fulltime bestaan als muzikant, schilderde ze uithangborden en raamdecoraties. Met maritieme onderwerpen als specialiteit: vissen, zeewier en onderdelen van schepen, ter meerdere eer en glorie van de mondaine badplaats die haar geboorteplaats Neptune City in New Jersey graag wilde zijn.

In het naastgelegen Asbury Park verwierf Bruce Springsteen zijn eerste bekendheid. Hangt de schaduw van Springsteen als een donkere last boven iedere aspirant-songschrijver uit de regio? „Welnee,” zegt Nicole monter, „Bruce is een oude kameraad met wie je een kop koffie drinkt en die welgemeende adviezen uitdeelt”.

Met rockmuziek heeft Atkins (28) geen grote affiniteit. De muziek van haar debuutalbum Neptune City herinnert eerder aan Broadwaymusicals, de dramatische stijl van Dusty Springfield en de grote songschrijverstraditie van Burt Bacharach, Neil Diamond en Randy Newman. „ Als ik tegenwoordig naar de Amerikaanse FM-radio luister, hoor ik alleen nog maar monotonie en eenvormigheid. Ik heb mezelf de opdracht geven liedjes te schrijven die je meteen mee wilt zingen omdat ze aantrekkelijke zangmelodieën hebben.”

Ze begon als anti-folkzangers in de koffiehuizen van New York. „Bij antifolk hoef je niet meteen te denken aan boze jongens en meisjes die songs van Bad Brains op een akoestische gitaar staan te rammen. In die scene had je ook allerlei mensen die door de Broadwaytraditie beïnvloed waren; zoals Regina Spektor. Ik heb daar mijn messen geslepen als performer, totdat ik ontdekt werd en ik me een begeleidingsgroep kon veroorloven.”

Tekstonderwerpen vindt ze dicht bij huis. „Neptune City heeft de vergane glorie van een stadje dat een badplaats had willen zijn, maar dat net iets te ver van het strand ligt om de rijke en veeleisende badgasten te trekken. Er is een befaamd pizzarestaurant. Verder is het er grijs en industrieel. Mijn inspiratie haal ik uit Asbury Park, waar een prachtige draaimolen stond die ze in onderdelen uit elkaar hebben gehaald om hem ergens anders te herbouwen. De tragiek daar van inspireert me tot een song.”

Muziek was altijd haar roeping, maar ze wilde geen formele muziektraining. „Kunst was mijn eerste passie, maar op de kunstacademie werd al mijn liefde voor het kunstenaarschap gesmoord in technische details en onderlinge competitie. Ik hou van de romantiek van zelf een schilderij maken, of een muziekstuk opzetten en tot een goed einde brengen.”

Tot haar minder voor de hand liggende invloeden behoren Elvis in zijn vroegste periode op het Sun-label, Roy Oribison en Jerry Lee Lewis. „Wat me aantrok, was dat ze niet alleen fantastisch zongen, maar dat er een oprecht gevaar van hun muziek uit leek te gaan. Daarna kwam er een periode dat ik alleen maar naar sixties-garagerock luisterde. Lenny Kaye, de gitarist van de Patti Smith Group die ook de Nuggets-verzamelaar met vergeten sixtiesklassiekers samenstelde, is mijn mentor. Hij leert me dingen over de geheimen van tijdloze popmuziek. Ik kocht de Nuggetsbox omdat ik de schilderingen op de verpakking heel erg cool vond. Bleek er ook nog eens een schat aan muziek in te zitten! Mijn eigen plaat heb ik zo beschilderd dat het een beetje op Nuggets lijkt.”

Ze heeft country gezongen, rockabilly en folk. Al die genres begonnen haar op den duur te vervelen. „Mijn muziek mag sommige mensen ouderwets in de oren klinken, maar voor mij vertegenwoordigt het de ultieme vrijheid. Mijn liedjes klinken vreemd en kaal als ik ze solo zing. Maar in mijn hoofd hoor ik allerlei lagen, orkestrale partijen en wulpse arrangementen. Die heb ik op mijn album gerealiseerd. Het beste compliment dat je me kan geven, is dat je zulke wonderlijke muziek nog nooit eerder gehoord hebt.”

Nicole Atkins en band treedt op: maandag in De Melkweg, Amsterdam.