‘Goede vrouw’

Drie weken geleden schreef ik over Secretaresse gevraagd, een boek uit 1959 over het werk van secretaresses, geschreven door Addy Vroegop, „een naam die klinkt als een leuk bedoeld pseudoniem”. Prompt schreef ze mij in een uiteraard onberispelijk gestileerde brief dat die naam geen pseudoniem, maar ‘gewoon mijn meisjesnaam is’.

Haar boek, schreef ik, liet nogal wat zien van de, zeker voor vrouwen, bevoogdende mores van de jaren vijftig. Een andere lezer zond me daarop een hoogst opmerkelijk lijstje toe van voorwaarden waaraan een ‘goede vrouw’ in die jaren moest voldoen.

Het waren achttien punten en ze stonden onder de titel The good wife’s guide afgedrukt op 13 mei 1955 in Housekeeping Monthly, een blad voor de Amerikaanse huisvrouw.

Hier een aantal van die punten.

- Begroet hem met een warme glimlach en toon hem uw oprechte verlangen om hem te behagen.

- Luister naar hem. U heeft misschien een dozijn belangrijke dingen om hem te vertellen, maar zijn thuiskomst is niet het goede moment. Laat eerst hem praten – en denk erom dat zijn onderwerpen belangrijker zijn dan de uwe.

- Uw doel: probeer ervoor te zorgen dat uw huis een plek van vrede, orde en rust is, waar uw echtgenoot zich in lichaam en geest kan herstellen.

- Begroet hem niet met klachten en problemen.

- Schud zijn kussen op en bied aan zijn schoenen uit te trekken. Spreek met een zachte, kalmerende, prettige stem.

- Stel hem geen vragen over zijn daden, betwijfel niet zijn oordeel of integriteit.

- Een goede vrouw kent altijd haar plaats.

Ik wilde dit lijstje al met een triomfantelijk lachje (,,Those were the days’’) aan mijn vrouw overhandigen, toen het duiveltje van de argwaan me waarschuwde. Klonk dit alles niet te veel als een parodie op de jaren vijftig?

Ik ging op internet zoeken en, jawel, daar kwam de grap al uit de mouw.

Er is een site, www.Snopes.com, die zich toelegt op het ontzenuwen van moderne mythes. Daar las ik dat dit artikel nooit in Housekeeping Monthly gepubliceerd is. Het is hoogstwaarschijnlijk een verzinsel dat vanaf de jaren tachtig in de Verenigde Staten verspreid is.

De reden? Het is altijd leuk om te laten zien hoe achterlijk de oudjes waren.

Als oorsprong van de lijst wordt ook wel het boek Fascinating Womanhood (,,The Art of Winning a Man’s Complete Love’’) van Helen B. Andelin uit 1963 genoemd. Niet juist, zegt Snopes, ook daar staat die lijst niet in.

Dan komt hij (of zij) echter met een interessante waarschuwing: het boek van Andelin bevat wel een ánder lijstje met Do’s en Don’ts.

Onder de Do’s vinden we: accepteer hem zoals hij is; erken zijn superieure kracht en bekwaamheid; wees een Huiselijke Godin; vereer uw man en respecteer zijn recht om over u en uw kinderen te heersen.

En bij de Don’ts (ik kan er niet genoeg van krijgen): probeer hem niet te veranderen; belemmer hem niet in zijn beslissingen of rechten. In de kern staat hier hetzelfde als in het gefingeerde lijstje van Housekeeping Monthly, zegt Snopes, en zo waren ook de mores in het Amerika van die jaren.

Ik geef het maar door – vooral aan de secretaresses van de hele wereld.