De Fransen willen Ingrid omhelzen

Ingrid Betancourt groeide in Frankrijk uit tot een symbool van verzet.

Nu delen de Fransen massaal in de vreugde om haar bevrijding.

Journaliste en ex-gijzelaar Florence Aubenas kon gisterenmiddag haar geluk niet op voor het stadhuis van Parijs. Terwijl een feestende menigte zich verzamelde onder een enorme foto van Ingrid Betancourt, verklaarde zij voor de Franse radio waarom de Franco-Colombiaanse politica er bij haar bevrijding gisteren zo blakend uitzag. Vernedering te moeten ondergaan, maar met de hoop dat het niet voor niets zal zijn, brengt „onvermoede krachten” in mensen boven, vertelde Aubenas, die zelf in 2005 maandenlang in Irak vastzat. En, vroeg de interviewer: gaat u uw ervaringsgenoot morgen omhelzen, als Betancourt in Parijs aankomt?

„Er staan in Frankrijk morgen 50 miljoen mensen om haar te omhelzen”, voorspelde Aubenas gisteren.

De vrijlating van Ingrid Betancourt na ruim zes jaar gijzeling door de Colombiaanse guerrillabeweging FARC is in Frankrijk begroet met een waar volksfeest. President Sarkozy vergiste zich niet, toen hij woensdagnacht op het nieuws reageerde met een rechtstreekse tv-toespraak.

Het maakt voor de Franse publieke opinie vandaag niet uit dat Sarkozy na maandenlange vruchteloze initiatieven uiteindelijk zelf niet betrokken was bij de bevrijdingsoperatie van het Colombiaanse leger. Parijs was door de Colombiaanse president Uribe zelfs niet geïnformeerd, in tegenstelling tot Washington, over de operatie die behalve Betancourt nog veertien gijzelaars bevrijdde, onder wie drie Amerikanen.

Maar in Frankrijk zijn dat vandaag details. Er is nauwelijks kritiek op de pontificale wijze waarop Sarkozy gisteren de bevrijding op tv becommentarieerde. Omgeven door de twee kinderen van de Franco-Colombiaanse, haar zuster en neefje, bedankte hij de Colombiaanse president Uribe voor zijn „professionalisme”. Hij bedankte ook andere Zuid-Amerikaanse staatshoofden, de Venezolaanse president Hugo Chávez voorop, en Europese regeringsleiders: allen die „op een gegeven moment een handje hebben geholpen”.

En daarna werd hij zelf bedankt, door een geëmotioneerde Mélanie Delloye, dochter van Ingrid Betancourt: „Sinds hij [Sarkozy] de zaken ter hand heeft genomen, is alles in gang gezet.”

Frankrijk kende zichzelf de afgelopen jaren een belangrijke rol toe in de campagne voor de vrijlating van Betancourt, een Colombiaanse die in Parijs opgroeide en door een tienjarig huwelijk met een Franse diplomaat ook de Franse nationaliteit heeft. Parijs stond een ‘zachtere’ benadering voor dan Bogotá.

Sarkozy mikte op bemiddeling door Chávez, maar zond ook persoonlijk radioboodschappen naar de gijzelaars en naar de FARC-leiders met het aanbod te onderhandelen. In april stuurde Parijs, voor de tweede keer in vijf jaar, zonder succes een vliegtuig om haar op te halen. Het einde aan de gijzeling kwam uiteindelijk op een manier waartegen Sarkozy juist maanden waarschuwde: door een operatie van het Colombiaanse leger.

Niet alleen Sarkozy, ook zijn voorganger Chirac heeft de afgelopen jaren permanent druk uitgeoefend om Betancourt vrij te krijgen. Niet alleen op de FARC, maar ook op Uribe, die vanuit Parijs regelmatig het verwijt kreeg zich te onverzoenlijk op te stellen tegenover de FARC.

Internationaal kreeg Frankrijk juist de kritiek de FARC in de kaart te spelen, maar in de publieke opinie in eigen land sloeg die welwillende opstelling aan. De kinderen van Betancourt, zoon Lorenzo en dochter Mélanie werden met hun vader, de Franse diplomaat Delloye, bekende Fransen door met grote regelmaat in de media op emotionele wijze vóór hun moeder en tégen Uribe te pleiten.

Betancourt werd langzaam een publiek symbool van verzet. In tal van stadhuizen kwamen Fransen in de hal levensgrote foto’s van haar tegen – om haar niet te vergeten. Ook in Parijs hing burgemeester Delanoë haar portret aan de gevel. In tal van steden bloeiden Betancourt-comités op, een beetje zoals in Nederland ooit een Nicaraguabeweging was.

Niet alleen Sarkozy wilde dus gisteravond meedelen in de eer van haar vrijlating. In heel Frankrijk zijn activisten te vinden die nu vinden dat ze succesvol hebben meegedaan aan het ‘opbouwen van druk’ op zowel de FARC als Bogotá. Betancourt is een symbool geworden van Franse goedheid, een bewijs dat Frankrijk nog altijd het land is van universele mensenrechten.

Betancourt zelf reageerde daar op door in enkele interviews vanuit Bogotá haar liefde aan Frankrijk te verklaren. „Jullie hebben me allemaal geholpen”, zei ze. „Daarom kom ik naar Frankrijk. Om jullie te omhelzen en vertellen dat ik van jullie houd.” De Franse regering had al een vliegtuig in Bogotá klaarstaan: het bracht gistermorgen al Betancourts Franse familie naar Colombia.

Als Betancourt vanmiddag aankomt op het militaire vliegveld van Villacoublay bij Parijs, staan president Sarkozy en zijn echtgenote Carla Bruni klaar om haar op te vangen.

In Parijs is dan ook een demonstratie gepland. Nu eens niet om iets te bereiken, maar een „demonstratie van geluk”.