Strafzaak over rol Amsterdam bij ‘gifschip’ gaat wel door

De strafzaak tegen de gemeente Amsterdam over haar betrokkenheid bij het gifschandaal rond het schip de Probo Koala gaat vooralsnog door. De vraag of Amsterdam strafrechtelijke immuniteit toekomt voor haar aandeel in het illegaal overpompen van een grote hoeveelheid giftige olie, die uiteindelijk gedumpt werd in Ivoorkust, wil de rechtbank pas beoordelen in de loop van de strafzaak.

Ambtenaren van de gemeente Amsterdam waren er in 2006 mede verantwoordelijk voor dat de Probo Koala, eigendom van het oliehandelsbedrijf Trafigura, met haar giftige lading uit de Amsterdamse haven kon vertrekken en de vervuilde olie kon dumpen in Ivoorkust. Met tientallen doden en honderden slachtoffers in de Ivoriaanse hoofdstad Abidjan als gevolg.

Maar bij de start van de strafzaak tegen Trafigura, het afvalverwerkingsbedrijf APS en de gemeente, vorige week donderdag, betoogde Amsterdam dat de gemeente helemaal niet vervolgd kan worden omdat de ambtenaren handelden in ‘de uitoefening van een exclusieve overheidstaak’. Jurisprudentie van de Hoge Raad schrijft voor dat overheidsorganen dan strafrechtelijke immuniteit genieten.

De meervoudige economische strafkamer van de Amsterdamse rechtbank wees dat verweer gedeeltelijk toe. Verleende toestemming om de giftige lading illegaal het schip in te pompen, is een exclusieve overheidstaak, het OM mag de gemeente daar niet voor vervolgen, aldus de rechtbank.

Er is overigens geen twijfel over de vraag of de gemeente Amsterdam medeverantwoordelijk is voor het illegale transport van die vervuilde olie vanuit de Amsterdamse haven. Eigen onderzoek naar de gang van zaken heeft aangetoond dat ambtelijke diensten tekort zijn geschoten toen de Probo Koala aangemeerd lag in het Westelijk Havengebied. Daarbij zijn door gemeentelijke diensten, al dan niet bewust, meerdere strafbare delicten gepleegd, werd eind 2006 vastgesteld in een ‘rapport van bevindingen’, opgesteld door de externe commissie-Hulshof.

De rechtbank wees gisteren een verzoek van Trafigura, om alle door het OM toegevoegde stukken waarin verband wordt gelegd met het gifschandaal in Afrika uit het strafdossier te verwijderen, van de hand.