Dan maar wietkoekjes

De coffeeshops in Tilburg beschouwen roken als hun bestaansrecht.

„Anders kunnen we klanten niet goed voorlichten en veilig laten blowen.”

Naar een coffeeshop ga je toch om te roken? Waarom zou dat ook dáár niet meer mogen? Tilburgse coffeeshops lappen het rookverbod aan hun laars. Klanten zijn er blij mee.

Mario van Harling (43) uit Tilburg neemt lange halen van zijn joint. „Ketama, de lichtste hasj die ze hier verkopen.” Van Harling komt iedere dag bij coffeeshop The Grass Company, als zijn werkdag bij een papierrecyclingbedrijf er op zit. Hij koopt altijd dezelfde joint, à twee euro tachtig, en rookt die op aan de bar. Als hij het over het rookverbod heeft, gaat Van Harling sneller praten. Zijn ogen schieten achter zijn brillenglazen heen en weer. „Ze overdrijven. Ze moeten eens bedenken wat voor rotzooi ervan komt als iedereen op straat moet gaan roken.”

Freek Hoeksema (23), bedrijfsleider van een van de twee Tilburgse filialen van The Grass Company, is benieuwd hoe lang de coffeeshops het verbod kunnen blijven negeren. De Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) is nog niet langsgekomen. Alle dertien coffeeshops in Tilburg hebben een brief klaarliggen waarin zij uitleggen waarom zij de Tabakswet niet kúnnen invoeren. „Mensen komen toch naar een coffeeshop om een joint te kunnen roken”, zegt de bedrijfsleider. „Dat is ons bestaansrecht en onze bron van inkomsten. Als klanten straks buiten hun cannabis moeten roken, zorgt dat voor veel overlast. En dan kunnen wij klanten niet langer goed voorlichten en in een veilige omgeving laten blowen.”

Tilburg ziet geen reden voor optreden. „Ook wij willen niet dat mensen op straat gaan blowen”, zegt de gemeentewoordvoerder. Bij overtreding van het rookverbod krijgt een ondernemer eerst een waarschuwing, daarna vier boetes (beginnend bij 300 euro, oplopend tot 2.400 euro). Tot slot volgt sluiting. The Grass Company neemt pas maatregelen als sluiting dreigt. De bovenverdieping wordt dan afgesloten met plexiglas, zodat klanten daar mogen roken. Alleen via camera’s kan het personeel dan nog een oogje in het zeil houden. „Het zal wel een zootje worden”, vreest Hoeksema. „Wij kunnen geen glazen opruimen of de tafels schoonmaken. We kunnen hooguit vragen of mensen de boel netjes willen achterlaten.”

Margriet Geerts (35) en Rob Heirbaut (28) uit Tilburg zijn speciaal naar The Grass Company gekomen voor het ‘demonstratiegevoel’. Zij blowt sporadisch, hij helemaal niet. Dit keer hebben ze een wietkoekje gekocht. „Als er niet meer mag worden gerookt, is dat voor mij wel een alternatief”, zegt Geerts. De twee vrezen voor de kleinere coffeeshops. „Die veranderen in een soort afhaalchinezen”, aldus Heirbaut.

Ook bij coffeeshop De Toermalijn is de verontwaardiging groot. De meeste klanten zitten in de binnentuin, waar het met de warme avondzon aangenaam is. Wat als die tuin in de winter afgesloten is en binnen niet meer gerookt mag worden? Een Belgische vriendengroep uit Turnhout, die gemiddeld twee keer per week voor hun joints naar Tilburg rijdt, weet het niet. „Dan moeten we zelf maar een plekje verzinnen om te blowen”, bedenkt Liesje Lemmes (36) hardop. Een aparte rookruimte lijkt haar niet erg gezellig, dan zit ze liever thuis. Lars Corstiaans (28) vindt het rookverbod „helemaal krankjorum”. Dat de politiek daar zoveel tijd en energie in steekt, kan hij niet begrijpen. „Er sterven dagelijks zoveel mensen van de honger. En dan gaan ze hier zeggen dat wij niet mogen roken.”

Rook en Lounge Café Xtra is de enige Tilburgse coffeeshop die al helemaal klaar is voor het rookverbod. Op papier ondersteunt Xtra de boycot, maar als de VWA komt, krijgt beheerder Mustafa Sakar (28) geen waarschuwing. Sinds een half jaar is de bar verdwenen uit de ruime, nette zaak. Nu staan er automaten voor koffie, frisdrank en snoep. Aan de straatkant is het verkooploket, een afgesloten hok. Zijn drie personeelsleden heeft Sakar „weggedaan”, klanten moeten zichzelf voortaan bedienen. Daarover klagen ze niet, zegt hij. „Zolang ze hier maar kunnen chillen.”