Coalitie ruziet over WW en btw

De coalitie botste gisteravond over uitstel van de btw-verhoging. Het is een voorbode van zware begrotingsbesprekingen.

De sfeer in de coalitie leek weer zo vredig. Tot de regeringspartijen PvdA en CDA gisteravond in de Tweede Kamer fors botsten over uitstel van de btw-verhoging.

Het is een eerste voorbode van onenigheid in het kabinet over de reparatie van de koopkracht – een thema dat in augustus tijdens de besprekingen over de begroting voor 2009 hoog op de agenda staat. De almaar stijgende energie- en voedselprijzen hollen de koopkracht uit, die dit jaar met een kwart procent daalt. Zwakke groepen gaan er volgend jaar 1 procent op achteruit.

Tijdens het begrotingsdebat over de Voorjaarsnota kwamen de verschillen van mening tussen de twee grote coalitiepartners gisteren scherp aan het licht. Kamerlid Paul Tang (PvdA) pleitte ervoor de geplande btw-verhoging en de verlaging van de WW-premie een jaar uit te stellen in verband met de stijgende inflatie. De Nerée (CDA) voelt hier helemaal niets voor.

Beide coalitiepartners vlogen elkaar in de haren. „U veroorzaakt rampen en vraagt ook nog de lonen te matigen”, zei De Nerée tegen Tang. Hij wil vasthouden aan het uitgangspunt van het kabinet om de kosten van arbeid te verminderen en meer mensen aan het werk te krijgen. De verhoging van de btw van 19 naar 20 procent per 1 januari levert het kabinet 2 miljard euro op waarmee de WW-premie sterk verlaagd kan worden. „Het doel is de lasten op arbeid te verlagen. Daar houden wij aan vast”, zei De Nerée.

Tang noemde het tijdstip van de btw-verhoging echter „ongelukkig”. Hij wees op de gevaren van de snel stijgende inflatie in Nederland en Europa en van de stijgende lonen. „Als deze prijsstijgingen verder gevolgd worden door loonsverhogingen dreigt een gevaarlijke loon-prijsspiraal”, stelde Tang. Dan loopt de inflatie nog verder op en wordt de koopkracht uitgehold.

Hij verwees naar de voorzitter van de Europese Centrale Bank, Jean Claude Trichet, die al langer waarschuwt voor de oplopende inflatie, die dit jaar in Europa de 4 procent nadert. „Nederland hoorde tot voor kort in Europa tot de landen met een lage inflatie en het is die positie snel aan het verliezen”, aldus Tang. In 2007 bedroeg de inflatie 1,6 procent. Dit jaar houdt het Centraal Planbureau (CPB) rekening met het oplopen van de inflatie tot 3 procent in de tweede helft van dit jaar.

[Vervolg BEGROTING: pagina 15]

BEGROTING

Neergaand economisch tij zet druk op begroting 2009

[Vervolg van pagina 1] Reden voor de hogere inflatie zijn de hogere energieprijzen en indirecte belastingen. Voor volgend jaar verwacht het CPB een verdere stijging tot 3,5 procent, met name door de btw-verhoging en hogere accijnzen op alcohol.

Tijdens het debat bleek een meerderheid van de Kamer voor uitstel van de btw-verhoging te zijn. Ook oppositiepartijen GroenLinks, de SP, VVD en PVV deden een beroep op minister Wouter Bos (Financiën, PvdA) hiervan af te zien. De bewindsman zelf deed hierover geen uitspraak en verwees naar augustus als het kabinet, bij het vaststellen van de begroting voor 2009, een besluit neemt over de btw. Dan bekijkt het kabinet ook hoe eventuele koopkrachtverliezen gerepareerd kunnen worden. In augustus worden de nieuwste cijfers over de economische ontwikkeling bekend. De hogere energie- en voedselprijzen treffen alle Nederlanders in de beurs. Zwakke groepen als uitkeringsgerechtigden en 65-plussers gaan er volgend jaar 1 procent in koopkracht op achteruit.

De oppositie liep zich gisteravond al warm. GroenLinks en SP hielden een pleidooi compassie te hebben met de burgers die door de aanhoudende prijsverhogingen getroffen worden. Kamerlid Kees Vendrik (GroenLinks) trok flink van leer over het feit dat de coalitiepartijen zichzelf een ‘cadeautje’ van 150 miljoen euro hadden gegeven, terwijl eerder deze week nog een moeizaam debat was gevoerd over de bezuinigingen op de buitengewone uitgaven voor ziektekosten. Deze regeling voor chronisch zieken en gehandicapten wordt hervormd, maar blijkt juist de zwakste inkomensgroepen voor honderden euro’s per jaar extra te duperen. „Zou het niet chique zijn om een deel van deze bezuinigingen ongedaan te maken in plaats elkaar cadeautjes uit te delen”, vroeg Vendrik.

Hoewel ook CDA’er De Nerée zich „hoogst verbaasd” toonde over dit extraatje, bleken de drie partijen snel een besteding voor het geld te hebben gevonden. Alleen de PvdA pleitte ervoor het geld in te zetten voor bestrijding van armoede bij mensen met inkomens beneden het minimumloon.

Oppositie en regeringspartijen grepen het debat ook aan om van minister Bos openheid van zaken te krijgen over een ‘deal’ met zijn collega Camiel Eurlings (Verkeer, CDA) omtrent de extra winstafdracht van Schiphol (het zogenoemde superdividend). In het regeerakkoord was afgesproken dat dat zou worden aangewend voor investeringen in infrastructuur rondom Amsterdam. Maar uit de Voorjaarsbrief bleek dat minister Bos 379 miljoen euro van het superdividend had ingeboekt voor de lopende begroting. In overleg hadden Eurlings en Bos afgesproken dat de minister voor Verkeer een miljard euro uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES), waarin de aardgasbaten deels vloeien, zou krijgen voor de infrastructuur rondom Amsterdam. Het superdividend was dan niet meer nodig en kon aan de algemene middelen worden toegevoegd.

De CDA’er De Nerée zei „buitengewoon ongelukkig” te zijn over de wijze waarop het geld van het superdividend is besteed. Tang wilde van Bos weten of het miljard dat Eurlings gekregen heeft nu ook wordt aangewend voor de Noordvleugel. De oppositionele PVV, VVD en SP hekelden de afspraken tussen beide ministers. Bos wees er in zijn reactie op dat volgens de begrotingsregels het superdividend dit jaar moet worden uitgegeven omdat het anders automatisch aan aflossing van de staatsschuld wordt besteed.