Zelfs de oppositie heeft lof voor de ChristenUnie

Een maand geleden liep de spanning in de coalitie op over de embryoselectie. Maar met een nieuwe brief is alle kou uit lucht, zo bleek vanmiddag in de Tweede Kamer.

Zowel staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) als de ChristenUnie kregen vanochtend veel lof in de Tweede Kamer over de oplossing van hun conflict over embryoselectie. Alleen de orthodox gereformeerde SGP sprak van een „stevige verslechtering van het beleid” en zei dat zij haar „medestrijders van de ChristenUnie” zo niet kent. Maar niemand wilde nog polariseren. Alleen de VVD deed daar nog een poging toe, constateerde de ChristenUnie.

Nadat het kabinet afgelopen vrijdag een compromis had bereikt voor het hoog opgelopen conflict over embryoselectie, wilde de Tweede Kamer er nog voor het zomerreces over debatteren. Maar weerstand tegen het kabinetsbesluit was er nauwelijks.

„Er is reden om staatssecretaris te Bussemaker zoenen”, zei VVD-leider Rutte. „Omdat er helderheid is dat embryoselectie bij levensbedreigende ziektes mag.” Ook de ChristenUnie kreeg van Rutte grote complimenten. „Door de bijna kabinetscrisis die de partij veroorzaakte, wist ineens heel Nederland van de mogelijkheden van embryoselectie.” „Dank voor deze gratis postbus-51 spot.”

Kamerlid Koser Kaya (D66) prees de ChristenUnie minder dubbelzinnig. „Hoewel de partij principieel in deze kwestie staat, kon zij over haar eigen schaduw heen stappen.” Een meerderheid vindt dat de ChristenUnie de medische mogelijkheden niet heeft teruggedraaid, maar dat zorgvuldigheidseisen waar artsen zich in al aan houden, worden bekrachtigd. „De bestaande praktijk wordt geformaliseerd”, aldus Kamerlid Arib (PvdA).

Dit bevestigde het wantrouwen van de SGP. Hun leider Van der Vlies vroeg zich af hoe de ChristenUnie nu kan spreken van winst, terwijl iedereen spreekt van een uitbreiding van bestaande mogelijkheden. De ChristenUnie is toch evenals de SGP tégen embryoselectie waarbij noodzakelijkerwijs embryo’s worden vernietigd? „Ik zeg dan ook dat het een stap in de verkeerde richting is.” Kamerlid Wiegman (ChristenUnie) antwoordde dat zij vooral blij is dat door haar partij de ruime wettelijke mogelijkheden beperkt zijn.

Alle partijen plaatsen wel kritische vraagtekens bij de instelling van een landelijke richtlijnencommissie. Deze moet een leidraad opstellen voor de vraag bij welke nieuwe ziekten embryoselectie is toegestaan om overdracht van ziekten aan het nageslacht te voorkomen. Dat moet de commissie doen aan de hand van door de politiek geformuleerde criteria, zoals de ernst en behandelbaarheid van de aandoening. Maar wie bepaalt de samenstelling van de commissie, wilde de Kamer weten. „Ik mag toch hopen de beroepsgroep zelf? Of moet ik me zorgen gaan maken over mogelijke politieke benoemingen”, wierp Kaya van D66 op. „De politiek zou toch uit de spreekkamer blijven”, vroeg ook Vendrik (GroenLinks) zich af.

De CDA-fractie wil de samenstelling van die commissie niet helemaal aan het veld over laten. „Wij verlangen dat meerdere ethici er zitting in nemen”, aldus Ormel (CDA). „Want binnen de ethiek bestaan meerdere stromingen. Daarom is het van belang dat deze ethici niet louter aanhangers zijn van het utilisme.” Hij wees daarbij op een opiniestuk van twee ethici, gisteren in deze krant, waarin werd gepleit voor ruimere mogelijkheden. Hij noemde deze ethici „rupsjenooitgenoeg”.

Staatssecretaris Bussemaker kwam in het debat niet in de problemen. „Niemand in Nederland zal voorstander zijn van een glijdende schaal”, zei zij. Zij wil zich niet bemoeien met aanstelling van commissieleden. Noch voor de plaatselijke commissie van het ziekenhuis, noch voor de landelijke richtlijnencommissie die geraadpleegd moet worden als er door nieuwe kennis nieuwe toepassingen mogelijk worden. Wiegman drong er op aan dat ook oncologen een rol krijgen omdat die kennis hebben over ‘reguliere behandelmethoden’ van kanker. Bussemaker ging hier niet op in. Zij vindt dat de medische beroepsgroep zelf moet bepalen wie in deze commissie komt. SGP’er Van der Vlies zei te vrezen dat ‘het palet dat in de samenleving leeft’ niet door deze commissie gedragen zal worden.