‘De klant mag er niets van merken’

Linthorst leidt sinds gisteren zowel UWV als CWI. Volgend jaar moeten de twee gefuseerd zijn. Maar ook 127 miljoen euro per jaar besparen. „Gewoon direct goed selecteren.”

Minister Donner (Sociale Zaken, CDA) is niet langsgekomen om hem te feliciteren, vertelt Joop Linthorst (50) lachend. Het was dus geen feestelijke overdracht: Linthorst, hoofd van uitkeringsinstantie UWV, is sinds gisteren ook voorzitter van de raad van bestuur van het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI). Hij staat voor een lastige taak: het CWI verdwijnt en gaat vanaf 1 januari op in het UWV.

Door de fusie wordt het UWV nog groter: samen met de 3.500 werknemers van het CWI komt het UWV op ruim 18.000 werknemers en een klantenbestand van 1,3 miljoen Nederlanders. Er moet bovendien jaarlijks 127 miljoen euro bezuinigd worden, terwijl dit kabinet de nadruk legt op aan het werk helpen van werklozen. De bezuinigingen mogen van minister Donner dan ook geen effect hebben op de dienstverlening aan werkzoekenden. Linthorst: „Dat is het lot van een uitvoerende organisatie als de onze.”

Op 1 januari moet de fusie rond zijn. Redt u dat, met nog een half jaar te gaan?

„Er zit niet veel rek in ons schema, maar als we in dit tempo doorgaan moet het lukken. Nu buigen de ondernemersraden van UWV en CWI zich over onze voorstellen. De OR van het CWI wil nog kijken of de werkwijze van het CWI terugkomt in de nieuwe organisatie, maar ik verwacht wel dat we eruit komen.

„Het werkdeel van beide organisaties gaat op in het Werkbedrijf, dat samen met de gemeenten mensen aan de slag moet krijgen. Op veel gebieden werken de partners al samen. Vaak zitten de twee al in één gebouw, en daar maken we ook gebruik van het computersysteem van het CWI. Bovendien willen we de meerwaarde van de Centra voor Werk en Inkomen behouden. CWI’s zijn regionaal ingesteld. Op regionaal en lokaal niveau hebben zij intensief contact met bedrijven over vacatures. Die regionale kennis willen we behouden, omdat de arbeidsmarkt er bijvoorbeeld in Groningen heel anders uitziet dan in Rotterdam.

„Ik wil niet het nadelige effect zien dat vaak bij een fusie optreedt: dat de bedrijven eigenlijk het eerste half jaar alleen met zichzelf bezig zijn. De vorige keer dat we gingen fuseren, heeft dat het UWV nog twee jaar parten gespeeld. Begin 2002 werden zes organisaties gewoonweg bij elkaar gevoegd – pas toen werd er gekeken naar wie en wat we bij elkaar konden zetten.

„Dit keer mag de klant er niets van merken, het mag niet uitmaken of een werkzoekende wordt geholpen door iemand van het UWV of van het CWI. We hebben iets verkeerd gedaan als de klant vanaf 1 januari maandenlang denkt: dit lijkt de uitverkoop wel, wat gebeurt hier?”

Toch kwam de fusie waartoe het kabinet vorig jaar besloot, te vroeg voor u.

„Absoluut. Ik had liever een jaar gewacht, zodat de samenwerking al verder ontwikkeld was. Dan hadden we alleen het dossier dicht hoeven slaan.”

En dan moet u ook nog eens flink bezuinigen. Hoe zit het met die 1.500 banen? Volgens vakbond CNV gaat het UWV niet zorgvuldig om met zijn eigen werknemers.

„Die bezuinigingen van 127 miljoen euro staan nu eenmaal ingeboekt bij minister Bos, daar maak ik me geen illusies over. Volgens het Rijk is die besparing haalbaar, dus we hebben geen keuze. Wij moeten de minst slechte weg kiezen om dat geld te besparen. Al ga ik ervan uit dat we aanvullende gelden krijgen voor de extra regelingen die dit kabinet treft, zoals loonkostensubsidies en investeringen om jonggehandicapten aan het werk te helpen.

„Ik schat dat maximaal 1.500 mensen straks boventallig zijn. Alle werknemers zijn nu bezig met een persoonlijk assessment, om in te schatten wat ze kunnen en waar ze straks aan de slag kunnen. Midden september moet iedereen weten waar hij aan toe is en of er plek voor hem of haar is in de nieuwe organisatie. Dat ons sociaal plan onvoldoende is, herken ik niet. Al eerder moesten duizenden banen weg, ook toen stond maar een fractie van die mensen op straat. Onze mensen zijn populair bij bedrijven en andere overheidsinstellingen. UWV’ers kunnen veel, ook al hebben zij zelf dat beeld vaak niet.

„Het is jammer dat het samengaan ondergesneeuwd raakt door die bezuinigingen en personele krimp die we moeten ondergaan. Het is juist goed dat CWI en UWV fuseren, we gaan iets moois neerzetten.”

Maar met het schrappen van 1.500 banen bespaart u jaarlijks geen 127 miljoen euro.

„Nee, de grootste slag moeten we slaan met onze dienstverlening. Daar zijn we al een paar jaar mee bezig, maar het moet beter. Niet langer alle mensen die zich inschrijven omdat ze werk zoeken hetzelfde standaardpakket bieden, bijvoorbeeld. Wel samenwerken met gemeenten en de vraag stellen: wie kan gemakkelijk nieuw werk vinden en wie moeten we echt beetpakken en helpen een baan te vinden? De kleinere budgetten moeten gericht gaan naar de groep die het nodig heeft. Geen taskforces of extra dingetjes die alleen maar geld kosten: gewoon direct een goede selectie maken van mensen die wel of geen hulp nodig hebben.”