En weer gaat er een reputatie in rook op

Een tevreden roker is geen onruststoker. Die slogan uit de hippiejaren is in dubbel opzicht voltooid verleden tijd.

Vandaag wordt het rookverbod van kracht in de horeca en volgt Nederland met vertraging de Europese (en eerder Amerikaanse) verbanning van tabak uit restaurants en cafés. Niet-rokers mogen de EU dankbaar zijn: zonder Europese druk zouden de tabak- en horecalobby’s het Haagse parlement tot eindeloos uitstel van het rookverbod hebben aangemoedigd.

Op een gebied waar Nederland een wereldreputatie als vrijplaats had verworven, is de voortrekkersrol ook al teloorgegaan. Wat betreft gebruik van hasj en marihuana is Nederland afgezakt naar de middenmoot van Europa.

Het Europese Monitoring Center for Drugs and Drugs Addiction (EMCDDA), gevestigd in Lissabon, heeft vorige week een encyclopedische studie naar het cannabisgebruik in Europa gepubliceerd.

Wat blijkt? Nederlanders zijn in alle leeftijdscategorieën en naar alle maatstaven heel matige cannabisgebruikers. Het percentage jongvolwassenen in Nederland (15-34 jaar) dat ooit in het leven cannabis heeft gebruikt, ligt ongeveer op het Europese gemiddelde (30 procent). Het gebruik onder Deense jongvolwassen (50 procent) is het hoogst en komt in de buurt van dat van Amerikanen, Canadezen en Australiërs.

Recent en dagelijks gebruik ligt voor Nederlandse jongvolwassenen lager dan in andere West-Europese landen, met Spanje en Tsjechië als de grote kampioenen.

Heeft het gedoogbeleid voor softdrugs dan toch succes, ondanks de spagaat tussen vrije verkoop en verboden inkoop? Of komt het door een strenger gemeentelijk vergunningenbeleid? Het aantal coffeeshops is de afgelopen jaren gehalveerd, tot omstreeks 700 met zo’n 3.400 werknemers en een jaaromzet die geschat wordt tussen 211 en 283 miljoen euro.

In zekere zin neemt Nederland in de EU een uitzonderingspositie in. De nederwiet die hier gerookt wordt is vooral van eigen bodem. Voor andere EU-landen komt de cannabis uit Marokko, de grootste hasjproducent ter wereld. In de doorvoer en distributie van Marokkaanse hasj naar de Europese markt speelt Nederland, naast Spanje, een sleutelrol. Dat is de business van onze drugscriminelen.

Nog een staaltje Nederlands ondernemerschap: door genetische modificatie is het werkzame bestanddeel in cannabis, THC, in de nederwiet 20 procent, het hoogste ter wereld. Zijn we toch nog ergens Europees kampioen in.

Roel Janssen