Cruisesector lijkt te optimistisch

Cruisereizen zitten mondiaal in de lift. Dure olie en een sluimerende recessie remmen echter de groei. Carnival, eigenaar van de HAL, gaf onlangs een winstwaarschuwing.

Sinds 4 juni moet elke passagier die met Carnival – de Amerikaanse eigenaar van de Holland America Line – meevaart 2 tot 9 dollar (1,27 tot 5,71 euro) meer betalen per dag. Niet niks voor een cruiseconcern dat op elk willekeurig moment van het jaar gemiddeld 160.000 klanten op zijn 85 schepen telt. De reden? De dure olie.

„Een moeilijke beslissing”, verontschuldigt de bedrijfsleiding zich op de website. „Maar we konden die hoge kostenlast niet blijven dragen.” De explosief gestegen olieprijs die de kostprijs per kajuit met 10,8 procent de hoogte in jaagt, noopte het beursgenoteerde Carnival zelfs twee weken geleden tot een winstwaarschuwing.

Op mondiaal vlak heeft de cruisesector echter de wind mee. In 2007 koos een recordaantal vakantiegangers – 17,9 miljoen mensen, 5,5 procent meer dan in het voorgaande jaar – voor een cruise op zee. De branche kreeg het voorbije decennium een flinke impuls doordat ze erin geslaagd is de traditionele doelgroep uit te breiden tot de zogeheten babyboomers.

In Noord-Amerika is de vraag sinds 1998 meer dan verdubbeld tot 12,4 miljoen passagiers terwijl hun gemiddelde leeftijd tot onder de 50 jaar zakte, blijkt uit cijfers van de internationale beroepsvereniging CLIA. In Europa verdriedubbelde het aantal zelfs tot 3,4 miljoen passagiers en daalde hun gemiddelde leeftijd van 56 tot 54 jaar. De verwachting is wel dat de groei van het aantal vijftigplussers zal teruglopen.

Carnival, dat hoofdkantoren heeft in Miami en Londen, wil zijn vloot tegen 2012 uitbreiden met 21 nieuwe schepen – een stijging met een kwart. Met de nieuwe schepen wil Carnival Europese reisbestemmingen aandoen, een populaire manier voor Amerikaanse toeristen om het oude continent te bezoeken terwijl ze in dollars betalen. Vooral in de regio rond de Middellandse Zee is er een sterke vraag naar extra capaciteit. Maar analisten wijzen erop dat de nieuwbouw in de branche terugloopt – wat kan wijzen op bijgestelde verwachtingen.

Ook investeerders en beleggers op de beurs zijn sceptisch. Zo is de aandelenkoers van Carnival en zijn concurrent Royal Caribbean sinds 1998 met 10 procent of meer gedaald. Topman Micky Arison van Carnival, dat vorig jaar 2,4 miljard dollar nettowinst boekte op een omzet van 13 miljard, wijst erop dat de boekingen voor de komende twaalf maanden op hetzelfde peil zitten als in 2007, ondanks de hogere ticketprijzen.

De peperdure brandstof brengt Carnival echter in de problemen: voor dit jaar verwacht Arison dat olie het bedrijf 752 miljoen dollar meer zal kosten dan in 2007, wat de winst per aandeel met 0,92 dollar zal drukken. Naast personeelskosten – Carnival stelt op zijn schepen 65.000 mensen tewerk – en de commissies voor reisagenten, is dit de grootste kostenpost voor het concern geworden. Het bedrijf dekt zich niet in tegen stijgende olieprijzen en is daardoor vatbaar voor prijsschommelingen.

Maar ook de VS die voor Carnival een erg belangrijke markt zijn, dreigen het bedrijf parten te spelen. Niet alleen Joe Sixpack werd getroffen door de in elkaar gezakte huizenmarkt, ook de doorgaans beter verdienende en goed opgeleide cruiseklant – gemiddeld 46 jaar, in 69 procent van de gevallen in het bezit van een diploma voortgezet onderwijs en met een jaarinkomen van 93.000 dollar per huishouden.

Wellicht daarom voerde CLIA nog volop promotie voor Europese cruisetrips in mei. „Amerikanen betalen hun cruisevakantie maanden vooruit in dollars”, liet de belangenorganisatie weten. „Dit is een buffer tegen verdere prijsontwikkeling in Europa.” Want het feit dat de tarieven voor 2008 vastgelegd zijn op een moment dat de dollar veel sterker stond, betekent een prijsvoordeel voor Amerikaanse passagiers.

En, zo voegde de organisatie eraan toe: cruisetrips zijn goedkoper. In acht dagen van Genua naar Londen varen – waarbij bestemmingen zoals Monaco, Barcelona, Lissabon en Le Havre (de „haven van Parijs”) worden aangedaan – kost minimaal 949 dollar per persoon. Ter vergelijking, een verblijf in een Venetiaans driesterrenhotel kost algauw 200 dollar per nacht.

Dit verklaart waarom Europese cruisetrips voor Amerikanen nog altijd populair zijn. De vraag is echter hoe lang nog, met hogere olieprijzen en een recessie in het vooruitzicht.