Aan alle kanten al ‘aan de tering liggen’

Mopperende mannen. Aan de vooravond van de instelling van het rookverbod in de Nederlandse horeca waren ze gisteravond niet van de buis te slaan. Onverbeterlijke smeerpoetsen, opvallend vaak kerels met geblokte overhemden en plasgele snorren (kan de regering die niet ook verbieden?), kregen ruim baan hun frustraties te uiten over overheidsterreur en grensoverschrijdende betutteling.

Steevast in een decor van smoezelige kroegen, volle asbakken en blauwe luchten werden de laatste rokers door de media belaagd terwijl ze nog eens extra hard hun best deden stoer te walmen. Het wordt deze week dringen bij de longartsen en de oncologen.

Het aftellen is begonnen, meldde het NOS-journaal ’s middags al. En elk bulletin werd de tussenstand gemeld alsof het millennium voor de deur stond: nog zes uur, nog vijf uur. „Aan alle kanten liggen we al aan de tering’’, klaagde een paffer in EenVandaag. En nu dit weer. Zo’n driehonderdvijftig kleine kroeghouders zouden bezig zijn hun etablissement te verkopen omdat een rookvrij café geen levensvatbare onderneming is. Veel tegenspraak werd er door de verslaggevers niet geboden en dat is eigenlijk wel logisch. Een beetje journalist paft zelf ook en is dol op kroegbezoek.

Een flink aantal rokers liet weten zich niet zonder meer te zullen neerleggen bij het verbod. Een toeper in een bruine kroeg verklaarde tijdens zijn maandagse kaartavond gewoon verder te zullen dampen. En vooral mr. Theo Hiddema, de onverschrokken Marlboroman van de Nederlandse strafpleiters, maakte een opstandige indruk. „Nu krijg ik extra zin de mensen te ergeren. Ik word er knap anarchistisch van”, zei Hiddema in Netwerk. De advocaat verklaarde mogelijk ondergronds te gaan.

Geert Wilders daarentegen mag de Koran gewoon een fascistisch boek blijven noemen. Het OM zal hem er niet voor vervolgen. Na een studie van tien maanden verklaarde de Amsterdamse hoofdofficier van justitie Leo de Wit, voor de gelegenheid met speciaal witgeverfd haar, dat justitie alle aanklachten tegen de politicus afwijst. Wilders heeft volgens de aanklager wel voor moslims grievende en shockerende uitlatingen gedaan, maar dat gebeurde „in het kader van een politiek en maatschappelijk debat.’’

Volgens De Wit is het heel belangrijk dat er in de samenleving „veel ruimte bestaat” voor dit soort grievende uitlatingen. Maar waarom vond het fascinerende Openbaar Ministerie in Amsterdam het vorige maand dan wel nodig om cartoonist Nekschot op te pakken, een huiszoeking uit te voeren en hem anderhalve dag vast te houden op verdenking van opzettelijke belediging? Mag een politicus harder grieven dan een tekenaar? Of is er soms sprake van nieuwe juridische schijtebroekerij op aanwijzing van de minister? Niemand die het De Wit vroeg.

De leukste televisie op deze zwoele avond, vol opmerkelijk veel suffe programma’s, kwam uit Spanje. De Spaanse zender TVE zond urenlang rechtstreekse beelden uit van de intocht van de nieuwe Europese voetbalkampioenen. Het was een hilarische uitzending. Het begon al met de stewardessen in het vliegtuig waarmee de kampioenen uit Wenen naar de Spaanse hoofdstad vlogen. Tijdens de demonstratie van de zwemvesten en de zuurstofmaskers dansten ze verleidelijk de macarena.

En toen om 21.22 uur de spelers het speciale podium in het centrum van Madrid beklommen, ontplofte de ongelooflijk omvangrijke meute die zich in de stad had verzameld. Trainer Luis Aragones, bijna 70, wist het vrolijk jonassen door zijn uitgelaten spelers maar ternauwernood te overleven. Er zijn weinig grachten en woonboten in de Spaanse hoofdstad maar het werd wel duidelijk dat de Spanjaarden nog een stuk lijper zijn dan het oranje legioen.

„Dit journaal dauert noch eine Zigarette”, riep presentatrice Astrid Kersseboom bij het laatste journaal van maandag 30 juni 2008. Toen mocht er nog tien minuten straffeloos worden gerookt.