Paulus

Paus Benedictus XVI opende zaterdagavond in Rome het Paulusjaar. Herdacht wordt dat het 2000 jaar geleden is dat de belangrijkste verspreider van de christelijke godsdienst, de apostel Paulus, werd geboren. Te oordelen naar hoeveel er over hem is geschreven, kan zijn betekenis nauwelijks overschat worden. Al in de Middeleeuwen excuseerde een monnik zich dat hij een boek over Paulus schreef, terwijl er al zoveel waren. Ook nadien is de stroom nooit gestopt. Twee weken geleden nog presenteerde uitgeverij Boom, tijdens een druk bezochte bijeenkomst in het Goethe-Institut in Amsterdam, de vertaling van een beroemd boek over Paulus’ brief aan de Romeinen.

Wie was Paulus? Hij was een Jood afkomstig uit Tarsus, in het zuiden van Turkije. In de jaren dertig van de eerste eeuw studeerde hij joodse theologie in Jeruzalem en werd een fanatiek bestrijder van de nieuwe, christelijke religie. Toen hij onderweg was naar de Syrische hoofdstad Damascus kreeg hij een visioen dat hem duidelijk maakte dat hij op de verkeerde weg was. Vanaf dat moment werd hij propagandist van de christelijke leer, die niet alleen was bedoeld voor Joden, maar ook voor niet-Joden. In het Nieuwe Testament, het tweede deel van de Bijbel, wordt verslag gedaan van de reizen die hij maakte door het Romeinse rijk. Verder staan er dertien brieven in die van zijn hand zijn (of aan hem zijn toegeschreven). Zonder zijn reislust en die brieven zou het christendom waarschijnlijk een kleine Joodse sekte zijn gebleven.

De overlevering zegt dat Paulus in het jaar 67 onder keizer Nero de marteldood gestorven is. Hij zou zijn begraven op de plaats waar zich nu de basiliek St. Paulus-buiten-de-Muren bevindt. Wie voor 29 juni 2009 een pelgrimage naar Rome maakt, oprecht zijn zonden belijdt en in deze kerk deelneemt aan een eucharistieviering, krijgt van de paus ‘een volledige aflaat van de tijdelijke straf voor zijn zonden’. Of die voorwaarden helemaal sporen met Paulus’ diepe afkeer van het geloof in goede werken is voor discussie vatbaar.

Lees Karl Barth, De Brief aan de Romeinen, Boom Amsterdam, 605 blz. € 65,--

    • Herman Amelink