Mugabe blijft de president

Mugabe is gisteren beëdigd als president van Zimbabwe.

Oppositieleider Tsvangirai wil dat de Afrikaanse Unie gaat onderhandelen.

President Robert Mugabe tijdens zijn beëdiging. Foto AFP Zimbabwean President Robert Mugabe is sworn in for a sixth term in office in Harare, on June 29, 2008 after being declared the winner of a one-man election. Mugabe called for dialogue between the country's political parties after being sworn in for a sixth term as president following the country's one-man election. The 84-year-old was speaking shortly after being declared the overwhelming winner of a presidential election run-off which was boycotted by opposition leader and first-round winner Morgan Tsvangirai. AFP PHOTO / Alexander Joe AFP

Op het moment dat de straaljagers over de hoofdstad Harare vliegen ten teken dat de beëdiging van Robert Gabriel Mugabe als president van Zimbabwe is begonnen, wordt het kantoor van zijn rivaal verbouwd. Geen interviews in de tuin van oppositieleider Morgan Tsvangirai vandaag, heeft zijn woordvoerder de journalisten geboden. „Zet hem voor zijn boekenkast alsjeblieft, dan ziet hij er wat meer presidentieel uit”, luidt de opdracht. De poster van Nelson Mandela wordt voor de gelegenheid ook verhangen.

Meer dan 80 procent van de stemmen die op verkiezingsdag werden uitgebracht, gingen naar Mugabe. Tsvangirai, die voor een persgesprek even de veilige Nederlandse ambassade heeft verlaten, moet daar om gniffelen. „Ik had verwacht dat als ik me uit de verkiezingen terugtrek, Mugabe toch 100 procent van de stemmen zou halen”, zegt hij. Het nieuws over zijn terugtrekking heeft kennelijk niet alle oppositieaanhangers bereikt. Sommige kiezers stemden bewust alsnog op Tsvangirai om te laten zien dat ook de intimidatie en het geweld van de afgelopen weken ze niet op andere gedachten kan brengen.

„Dood van de koopman van het Westen”, schreef de regeringsgezinde krant Sunday Mail. Zijn overwinning bij de eerste ronde in 29 maart (47 procent Tsvangirai, 43 procent Mugabe) beschouwt de regering nu als ongedaan gemaakt. Ook al zeggen Europa en de Verenigde Staten de uitslag van dit weekeinde niet te erkennen. Voor Tsvangirai hangt nu alles af van de mening van de leden van de Afrikaanse Unie (AU), die bijeen zijn in de Egyptische badplaats Sharm-el-Sheik om zich te buigen over de vraag of Mugabe nog langer als het legitieme staatshoofd van Zimbabwe kan worden beschouwd. Tsvangirai kon de bijeenkomst van de AU zelf niet bijwonen, omdat zijn paspoort is verlopen en het ministerie van Binnenlandse Zaken weigert hem een nieuw reisdocument te verstrekken.

Is alles voorbij als u geen steun krijgt van de Afrikaanse leiders?

„Nee, de strijd gaat door. De Afrikaanse leiders weten heel goed wat hier aan de hand is en wat Mugabe aan het doen is. Er is consensus.”

Heeft u er vertrouwen in dat de huidige bemiddelaar in het conflict, de Zuid-Afrikaanse president Mbeki, een deal voor u kan afdwingen?

„Nee, ik vertrouw hem niet. Ik kan alleen maar hopen dat hij net zo’n overeenkomst wil als ik. En ik hoop dat hij beseft dat zijn reputatie hier op het spel staat. Hij moet ervoor zorgen dat beide partijen nu bij elkaar komen en gaan onderhandelen. Zijn erfenis staat op het spel, en dat zou een grote motivatie voor hem moeten zijn.”

Voert u op dit momenten gesprekken met de regering?

„Nee. Maar ik kan u vertellen dat wij als oppositie bereid zijn om te praten over een oplossing van deze crisis.”

Kunt u zich voorstellen dat u als minister plaats neemt in een regering met Mugabe als staatshoofd?

„Nee, dat is te specifiek. We willen onderhandelingen. Over de details kunnen we het hebben, als er maar wordt onderhandeld.”

Kunt u zich voorstellen dat Mugabe ceremonieel staatshoofd blijft?

„Ik wil het daar nu niet over hebben. Dat is te specifiek. Ik zeg dat we in principe bereid zijn tot onderhandelingen. We willen dat de Afrikaanse Unie drie dingen voor elkaar krijgt: Ze moeten de verkiezingen van 27 juni ongeldig verklaren. We willen dat ze zeggen dat alleen de uitslag van de eerste ronde op 29 maart een uitdrukking is van de wil van het volk. Dat moet het uitgangspunt zijn van de onderhandelingen. En we willen een speciale onderhandelaar van de Afrikaanse Unie voor dit conflict. Er is eenvoudig geen andere oplossing mogelijk dan onderhandelingen.”

Hoelang blijf u nog in de Nederlandse ambassade?

„Ach ik kan nog wel even blijven. Zo lang als nodig is. We kijken nu naar mijn situatie.”

Maar het is nog steeds niet veilig genoeg om weg te gaan?

„Niet volgens de veiligheidsexperts.”

Maar straks zult u weer rustig door de straten van Harare lopen?

„Dat is nog maar de vraag onder de huidige omstandigheden. Je moet niet onderschatten wat hier gebeurt. Het gaat niet om Mugabe en zijn beloften. Het gaat om de gewapende groepen die hij op dit moment rondstuurt om oppositieaanhangers te ontvoeren en te mishandelen. Waarom zou mij dat niet kunnen overkomen. Ik ben doelwit nummer een.”