Industrie botst met kabinet over JSF

Er dreigt een groot conflict te ontstaan tussen het kabinet en de Nederlandse luchtvaartindustrie over de financiële consequenties van deelname aan de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter-straaljager (JSF). Uit vertrouwelijke berekeningen van het ministerie van Economische Zaken blijkt dat de industrie bijna drie keer zo veel moet bijdragen als waar oorspronkelijk van is uitgegaan. De bedrijven weigeren dat en bereiden nu een arbitragezaak voor, zo hebben ingewijden bevestigd.

Morgen publiceert het ministerie de definitieve cijfers van de zogeheten ‘businesscase’, het rekenmodel dat is ontwikkeld om het JSF-project niet financieel uit de hand te laten lopen voor de overheid. In 2002 besloot het toenmalige kabinet om 800 miljoen dollar te betalen, zodat bedrijven konden meedoen in de JSF-ontwikkeling. Uitgangspunt was wel dat de investering op termijn moest worden terugverdiend. Een eventueel tekort zou worden gedekt door de bedrijven, die de komende decennia een percentage van hun omzet moeten terugstorten in de staatskas. Destijds werd een percentage van 3,5 procent vastgelegd. Een definitief percentage moet dit jaar worden berekend.

Uit de nieuwste cijfers blijkt dat het JSF-project veel slechter loopt dan verwacht. Terwijl er in 2002 nog werd uitgegaan van een ‘gat’ van 210 miljoen euro, is er inmiddels een tekort van 310 miljoen euro ontstaan. Hierdoor zal het bedrijfsleven geen 3,5, maar 10,4 procent van zijn omzet moeten afdragen aan de staat.

Het JSF-dossier ligt binnen de coalitie gevoelig. PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer benadrukte onlangs nog in een vraaggesprek met NRC Handelsblad dat er wat haar betreft geen extra overheidsgeld naar het project gaat.

„Voor onze kiezer is het belangrijk te weten wat ons criterium is. Nou, dat ligt daar: dat de belastingbetaler er niet meer voor betaalt”, aldus Hamer.

Vervolg JSF: pagina 11

Industrie stuurt aan op arbitrage in JSF

JSF

Vervolg van pagina 1

Een van de belangrijkste factoren voor de verslechtering van de businesscase van de JSF is de sterke daling van de dollarkoers sinds 2002. De overheidsinvestering van 800 miljoen dollar (destijds 858 miljoen euro) valt daardoor veel hoger uit dan de inkomsten nu. Volgens het bedrijfsleven, verenigd in het NIFARP, zijn de uitgangspunten uit 2002 echter achterhaald. Het NIFARP heeft de Universiteit van Tilburg nieuwe berekeningen laten maken. Daaruit blijkt dat de overheidsinvestering in de JSF gedekt zou worden door een afdrachtpercentage van 1,08 procent.

Bronnen binnen de ministeries van EZ en Financiën wijzen erop dat destijds is afgesproken dat het afdrachtspercentage „for better and for worse” zou gelden. Nu de cijfers tegenvallen, moet het bedrijfsleven navenant meebetalen, wordt op de departementen geredeneerd.

Arie Kraaijeveld, bestuurslid van het NIFARP, zegt nog geen reactie te kunnen geven op de nieuwe cijfers „aangezien er geen enkel inhoudelijk overleg is geweest met de overheid”.

Het NIFARP heeft de afgelopen maanden herhaaldelijk contact gezocht met EZ, maar steeds nul op het rekest gekregen. „Het lijkt er op dat dat de overheid dit overleg bewust uit de weg is gegaan”, aldus Kraaijeveld. Het ministerie wil niet reageren.

Volgens ingewijden bereidt het NIFARP zich inmiddels voor op een arbitragezaak over de JSF. Zo’n juridische procedure is aan de orde als overheid en industrie niet voor eind augustus tot overeenstemming kunnen komen over de afspraken over het JSF-project.

Lees eerdere artikelen over de JSF op nrc.nl/jsf