Europese titel in het teken van Spaanse eenheid

De Spaanse doelman Iker Casillas viert feest met de beker. Foto AP Spain's Iker Casillas celebrates with the trophy after the Euro 2008 final between Germany and Spain in the Ernst-Happel stadium in Vienna, Austria, Sunday, June 29, 2008, the last day of the European Soccer Championships in Austria and Switzerland. Spain defeated Germany 1-0. (AP Photo/Frank Augstein) Associated Press

Duitsland 0 Spanje 1

Ruststand 0-1. 33. Torres 0-1. Scheidsrechter: Rosetti (Ita). Toeschouwers: 50.000.

De innige omhelzing van koning Juan Carlos en doelman Iker Casillas bij de huldiging op het ereterras van het Ernst Happel Stadion in Wenen, was veelbetekenend. De vorst besefte dat de zojuist door het Spaanse elftal gewonnen Europese voetbaltitel meer inhield dan alleen een gedenkwaardige sportieve prestatie. Het was ook een bijdrage aan de verbroedering in zijn land. Voor het eerst stonden Basken, Catalanen en Madrilenen zij aan zij. Met voetbal als bindmiddel. De tweede Europese titel sinds generaal Franco in 1964 met de Coupe Henri Delaunay koketteerde, staat in het teken van de eenheid.

Maar ook de neutrale liefhebber zal vrede hebben met de nieuwe Europees kampioen. Met Spanje zegevierde ook het voetbal. Al kon het team van de oude bondscoach Luis Aragones in het sluitstuk van een geslaagd voetbalfeest niet het niveau halen van de halve finale tegen Rusland. Spanje had Duitsland een zware nederlaag kunnen toebrengen, maar verzuimde een aantal keren voor het doel van keeper Jens Lehmann toe te slaan. Daardoor bleef de spanning tot de slotminuut bewaard. Uiteindelijk gaf de flitsende actie waarmee Fernando Torres in de 33ste minuut Lehmann en verdediger Philipp Lahm te snel af was, de doorslag. De spits van Liverpool hield bijna in z’n eentje het defensieve centrum van de Duitsers bezig. Hij kopte ook nog tegen de paal en torende daarbij als betrekkelijk kleine spits (1,81 meter) in een luchtduel boven de zeventien centimeter langere Per Mertesacker uit.

Spanje vertoonde bij vlagen het snelle combinatiespel waarbij met een korte, snijdende diagonale pass, soms twee stations worden overgeslagen. De technisch begaafde spelers kunnen elkaar bijna blindelings vinden. Op het moment dat de bal wordt gespeeld, glipt een ploeggenoot vrijwel tegelijkertijd tussen de linies door om de bal precies op de goede plek in ontvangst te nemen. „Als je ons voetbal wilt spelen, moet je over spelers beschikken die op de centimeter nauwkeurig een bal kunnen passen”, verklaarde Aragones na de finale.

De Spaanse bond neemt ondanks het succes afscheid van de bijna zeventigjarige coach. Als er de afgelopen dagen op persconferenties werd geïnformeerd naar zijn toekomst, greep de UEFA-woordvoerder altijd abrupt in. Aragones, bijgenaamd de Wijze van Hortaleza (voorstadje van Madrid), keek dan mistroostig voor zich uit. Er mochten aan hem alleen vragen over het EK worden gesteld. Aragones treedt waarschijnlijk in dienst bij Fenerbahçe.

Zijn opvolger kan voortborduren op hetgeen er onder zijn bewind tot stand kwam. Aragones smeedde van Spanje een eenheid en wist de ploeg te bevrijden van een syndroom. Het elftal dat zich vaak als kampioen van de voorronden plaatste, faalde vaak op een eindtoernooi. Op het WK in 2006 werd Spanje bijvoorbeeld in de achtste finales uitgeschakeld door Frankrijk. „Aragones is als een vader voor ons geweest. Hij gaf ons het vertrouwen dat we een evenement als dit kunnen winnen. Hiermee heeft hij voor het Spaanse voetbal eeuwige roem vergaard”, zei Torres gisteravond.

Nu staat er een geraamte voor een ploeg die ook op het WK in Zuid-Afrika (2010) hoge ogen zou kunnen gooien. Grote talenten als Cesc Fabregas (21), Andres Iniesta (24), David Silva (22), David Villa (26), de zwervende rechtsback Sergio Ramos (22), en Torres (24) zijn jong. Maar ook regisseur Xavi (28), doelman Casillas (27) en Carles Puyol (30) gaan nog een paar jaar mee.

De Duitse bondscoach Joachim Löw verwacht eveneens dat zijn ‘Mannschaft’ er goed voorstaat voor het eindtoernooi in Zuid-Afrika. De komende weken moet bij een grondige evaluatie duidelijk worden wat er misging in de finale. Ofwel: waarom kon Duitsland niet voldoende kracht opbrengen om, zoals in het begin van de tweede helft, de tegenstander vaker onder druk te zetten?

De beste voetballers liepen gisteravond in Wenen in een rood shirt en niet in een wit. Vooraf bestond twijfel of aanvoerder Michael Ballack kon spelen wegens een spierblessure. Hij maakte de negentig minuten zelfs vol, maar was niet in staat zijn stempel te drukken op de wedstrijd. De verloren finale kan voor de 31-jarige middenvelder worden toegevoegd aan een tragisch record. Hij verloor met het nationale elftal, Leverkusen en Chelsea tien grote finales. Ook de 38-jarige doelman Lehmann, die afscheid neemt als international, kon na de verloren UEFA-Cupfinale tegen Feyenoord (met Borussia Dortmund) en de rode kaart in de Champions League-finale tegen Barcelona (Arsenal) een trieste balans opmaken.

Zijn Duitsers nog wel echte winnaars? Löw toonde zich gisteravond na afloop een goede verliezer. „Spanje is de terechte kampioen”, zei de bondscoach. „De ploeg heeft dit toernooi vrijwel permanent op een hoog niveau gespeeld. Het sterke circulatievoetbal van de Spanjaarden zullen wij de komende jaren ook moeten gaan beheersen.”