‘Ziek zijn in Nederland is relatief’

Steven van de Vijver (1977) is huisarts in Osdorp en oprichter van de StadsSpelen in Amsterdam. Vorig weekeinde was de finale op de Dam. „De wolkendetector meldt dat het noodweer afbuigt.”

‘Op de Dam zien we dat ze de tenten al aan het opbouwen zijn voor de finale van zondag’ Foto NRC Handelsblad Maurice Boyer Stefan van de Vijver dagboek Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 24-06-2008 Boyer, Maurice

Donderdag 19 juni

De fietstocht naar mijn werk is het ideale begin van de dag. De huisartsenpraktijk in Osdorp is twintig minuten van huis, een mooie route via Rembrandtpark en Sloterplas. Gesluierde vrouwen lopen in de ochtendzon fanatiek langs het water. De ooievaar die gisteren door het gras liep is vandaag helaas verdwenen.

Drukke dag op de praktijk. Veel patiënten staan op het punt om met zomervakantie naar hun familie in Marokko of Turkije te gaan en willen voor vertrek nog geholpen worden. Of anders een receptje voor als ze daar ziek worden.

In de middagpauze heb ik even tijd voor de laatste voorbereidingen voor de StadsSpelen finale op zondag. De deelnemers voor de kook-, dans-, voetbal-, muziek- en quizcompetitie hebben zich tijdens de voorrondes in hun stadsdelen al geplaatst maar voor een extra kookcompetitie voor VAP-ers (Very Amsterdam Persons) heeft een Tweede Kamerlid vanochtend afgezegd. Gelukkig krijg ik een oude vriendin en talentvol modeontwerpster zo ver om met haar zus in te springen.

Aan het einde van de dag staat nog een aantal huisbezoeken gepland. Op weg naar de laatste patiënt krijg ik een lekke band waardoor ik bezweet van het lopen tien minuten te laat ben. We bespreken de opties van pijnstilling om het leed van zijn terminale ziekte te beperken.

’s Avonds de voetbalwedstrijd Duitsland-Portugal op televisie gekeken en tegelijkertijd mijn band geplakt. Een leven zonder mijn trouwe tweewieler is voor mij haast ondenkbaar. Dezelfde avond moet ik weer terug naar West voor een nachtdienst in de huisartsenpost in het St. Lucas Andreas ziekenhuis.

Het eerste deel van de nacht rijden we langs verschillende patiënten. Er zijn geen grote spoedgevallen. Als we om half vier langs de Sloterplas rijden begint de horizon al rood te kleuren, tijd om terug te keren naar de huisartsenpost en op een onderzoeksbank nog een paar uur te slapen.

Vrijdag

Om acht uur ’s ochtends fiets ik terug naar huis en geniet van het lekkere weer dat me er vandaag doorheen moet trekken. Nachtdiensten in de winter zijn een stuk zwaarder.

Bij thuiskomst ontbijten met Esther en samen naar het stadhuis om het aanstaande kind te erkennen. Met inmiddels 24 weken zwangerschap op de teller zijn we bijna te laat.

Het liefst zouden we het kind onze beide achternamen willen geven maar dat mag niet volgens de Nederlandse wet. Enige optie is om de bevalling in Spanje te laten plaatsvinden. Dan kiezen we voor mijn achternaam. Bij het ondertekenen van het formulier dringt de toekomstige verantwoordelijkheid zich verder op. Ik voel me steeds meer zwanger.

Om het te vieren bestellen we taart en koffie op het terras in de zon. Hierna fiets ik met Esther mee naar haar werk. Op de Dam zien we dat ze de tenten al aan het opbouwen zijn voor zondag.

Met het slaapgebrek is het wel prettig dat de presentatie die ik vandaag voor Heineken zou geven is afgezegd. In het kader van een hulpactie van Heineken-medewerkers in Afrika mocht ik een lezing geven op het hoofdkantoor over mijn ervaringen als tropenarts in Congo en mijn boek Afrika is besmettelijk.

De overgebleven tijd besteed ik nu aan het voorbereiden van een afspraak met een professor in het Academisch Medisch Centrum. Samen met hem wil ik de mogelijkheden bekijken om na mijn huisartsopleiding te promoveren op de gezondheidszorg in sloppenwijken. Ondanks dat ik dagelijks geniet van het Amsterdamse leven trekt het buitenlandse avontuur weer aan me.

Zaterdag

Vandaag is de langste dag van het jaar en dat is voor mij iets magisch. Ik ga naar het strand waar ik ben opgegroeid en ren een stuk langs de zee. Een mix van evaluatie en meditatie.

Het lichaam voelt dit jaar gehavend na de triatlon van Nieuw West vorige week. Het was een mooi evenement dat ik door mijn huisartsactiviteiten in de buurt natuurlijk wilde steunen. Leuk, maar ook een aanslag op het lichaam.

Esther leest op de top van het duin de krant, een verrassing om de grote advertentie van StadsSpelen op de achterpagina te zien. Heel mooi om te bedenken dat het evenement van een klein vrijwilligersinitiatief met een aantal vrienden in een paar jaar tijd tot zoiets groots is uitgegroeid.

Normaal gesproken kijk ik op 21 juni ook naar de zonsondergang maar voor het voetbal moet alles wijken. Twee broers komen bij mij Nederland-Rusland kijken, en de oudste broer die in Chicago woont belt in de rust om de stand van zaken door te nemen.

Het slechte spel is frustrerend, maar ik stoor me nog meer aan het volgevreten Hollandse publiek dat voor die dure kaartjes vermaakt wil worden, in plaats van het team aan te moedigen. Het liefst had ik die 30.000 supporters in de rust gewisseld voor een ander gedeelte van het 100.000 koppige Oranje legioen in Basel.

Het vormt een groot contrast met de avond ervoor waarbij Turkse fans tot het laatste fluitsignaal zingen. Hopelijk zal de integratie behalve goede spelers ook een beter Oranje-legioen opleveren.

Zondag

Zonnestralen wekken mij op de grote dag. Een betere start is haast niet mogelijk. De kater van het voetbal is nagenoeg verdwenen. Ik breng Esther ontbijt op bed, om goed te maken dat ik me gisteravond na het eerste fluitsignaal eigenlijk niet meer met de verzorging van de gasten heb bezig gehouden.

Bij aankomst op de Dam voel ik direct een goede sfeer. De voetbalcompetitie is in volle gang, een jongetje scoort met een duikkopbal op de klinkers. Verderop ontbijten deelnemers aan lange tafels in de zon terwijl een reggaeband swingt op het muziekpodium. Het is mooi om te zien dat de magische combinatie van de verschillende competities weer werkt.

Via de wolkendetector van meteo Schiphol wordt elk uur de stand van zaken doorgegeven en is er opluchting dat het noodweer afbuigt richting het oosten van het land. Aan het einde van de dag komen mijn broertje en moeder langs, voor de gezelligheid maar ook om afscheid te nemen. Hij vertrekt deze week voor een stage naar Senegal, en zij vliegt volgende week naar Cambodja waar mijn vader aan een vrijwilligersproject werkt.

We eten gezamenlijk nog een broodje pom. Als ze weglopen kijk ik ze na en word een beetje emotioneel.

Bij de afsluiting blik ik met een aantal medeoprichters terug op de dag en het afgelopen jaar. We zijn tevreden maar er is duidelijk honger naar meer. Bijzonder dat allerlei mensen die de afgelopen jaren met StadsSpelen betrokken waren vandaag langskomen. Het blijft een evenement dat verbindt. Osdorp is de uiteindelijke winnaar, dubbel feest.

Het aansluitende avondprogramma in de Melkweg sla ik over, ik fiets lekker met Esther naar huis en maak mijn emailbox leeg voor de nieuwe week.

Maandag

Het kost me moeite om weer vroeg uit mijn bed te komen. Haastig eet ik mijn favoriete muesli met banaan en appel en voer de goudvis. Op de praktijk weer een overvol spreekuur met tussendoor een aantal spoedpatiënten, een standaard maandag. Bij het laatste huisbezoek kijk ik met de patiënt een paar punten van Wimbeldon om de stress van de dag van me af te laten glijden.

Bij thuiskomst ligt er een pakketje klaar. Vijf exemplaren van mijn boek en de felicitaties van de uitgever voor alweer de derde druk. Ik geniet ervan dat blijkbaar zoveel mensen geïnteresseerd zijn om over die andere kant van Afrika te lezen.

De avond vul ik met studeren en het lezen van vakliteratuur, een recent voornemen ontstaan tijdens de rituele strandwandeling.

Dinsdag

Met het mooie weer komt een aantal patiënten niet naar hun afspraak. Ziek zijn in Nederland is relatief. Daardoor heb ik extra tijd om met een patiënt over het verlies van zijn vrouw te spreken. Ze waren 53 jaar met elkaar getrouwd, ontroerend om te zien hoezeer mensen met elkaar verbonden kunnen zijn. Na het werk moet ik me haasten om op tijd te komen voor mijn afspraak bij de bloedbank. Ze keuren me af omdat ik vorige maand in Chicago ben geweest waar mijn bloed mogelijk besmet is met het West-Nile-virus. Vraag me af waar het dan wel nog veilig is. Ik breng de geleende wetsuit voor de triatlon terug naar een vriend, op de terugweg fiets ik in het avondrood over de grachten naar huis.

Woensdag 25 juni

De eerste patiënt van de dag is een Arabische vrouw die me, gebarend naar haar buik, een briefje overhandigt. Hierop staat door haar dochter haar klacht beschreven, met een mobiel nummer voor als ik vragen heb. Door Congo heb ik gelukkig ervaring om met taalbarrières alsnog een diagnose te stellen. De zon schijnt en ik kan niet wachten om naar buiten te gaan. Als de drukke praktijkdag is afgerond kan ik niet kiezen tussen rennen, voetballen of fietsen. Het wordt het laatste. Thuis geef ik de bloemen van de buren water. Mijn eigen planten laat ik vaak verpieteren, maar nu ben ik braaf om de dag aan het gieteren, een ontspannende bezigheid.

Later in de avond nog mijn mail doorgewerkt. Leuk om de positieve reacties van sponsors, deelnemers en publiek op de StadsSpelen te lezen. Een extra stimulans om met nieuwe energie te beginnen aan de voorbereidingen van 2009, nog maar 360 dagen te gaan.