Probeer om te draaien

27 mei 2005 was een glorieuze dag voor de Amsterdamse effectenbeurs. Er was weer eens een spraakmakende Nederlandse firma die koos voor een notering op het Damrak. Met het nodige tromgeroffel ging een jong, flitsend, innovatief en technologisch hoogstaand bedrijf naar de beurs: TomTom. Met een waarde van 2 miljard euro was het de grootste beursintroductie sinds een nog veel spraakmakender beursgang van vijf jaar eerder.

De beursgang van Worldonline werd een drama, die van TomTom een groot succes. De inschrijving was zwaar overtekend. Beleggers die voor 17,50 euro een aandeel hadden weten te bemachtigen zagen de koers ervan naar grote hoogte klimmen. In oktober vorig jaar behaalde het aandeel een koers van bijna 68 euro. De waarde van het bedrijf oversteeg daarmee de 8 miljard.

Dat toppunt werd tevens het keerpunt. Sindsdien heeft TomTom de wind tegen. Kon het bedrijf over 2007 nog klinkende groeicijfers laten zien, bij de kwartaalcijfers in april zat de klad er in. De omzet was met 11 procent geslonken, de nettowinst verschrompeld. Grootste probleem waarmee TomTom kampt is dat door toegenomen concurrentie de prijzen van zijn navigatiesystemen alsmaar dalen. Er worden meer apparaten verkocht, maar die leveren minder op. Innovatie moet het antwoord zijn om de voorsprong die TomTom heeft, te behouden. De overname van digitale kaartenmaker Tele Atlas past goed in die strategie. Alleen is dat inmiddels wel een kostbare stap: de overnamesom van 2,9 miljard euro overstijgt de huidige beurswaarde van TomTom (2,2 miljard).

De achteruit waarin TomTom op dit moment rijdt, draait op de beursvloer immers al wat langer. Sinds de piek van oktober is de koers keihard onderuit gegaan. Deze week dook het aandeel zelfs even onder de 17,50 euro – jawel, het niveau van de beursgang.

Daarmee zijn de beleggers terug bij af. En hebben de critici die al in mei 2005 waarschuwden voor al te veel hosanna rond de beursintroductie gelijk gekregen. Want er waren mensen die zich afvroegen waarom die beursgang van het hippe bedrijf uit Amsterdam eigenlijk nodig was. Financieel stond het er immers ijzersterk voor. Was die gang naar het Damrak niet vooral bedoeld om de zakken van de vier oprichters te vullen? Die konden ruim 340 miljoen euro verdelen.

Zolang de koers bleef klimmen had geen aandeelhouder daar problemen mee. Maar nu, precies drie jaar en een maand later, zal menig belegger van het eerste uur zich toch afvragen of het feestje van TomTom met terugwerkende kracht niet erg is gaan lijken op het fiasco van World Online.

Philip de Witt Wijnen