Opkomst Zimbabwe laag ondanks dwang

Twee vrouwen tonen hun in inkt gedoopte vingers, het bewijs dat ze stemden. Zij maakten hun biljet ongeldig om niet op president Mugabe te hoeven stemmen. Foto Jeffrey Barbee Two young voters, aged 19 and 22 show off their stained pinky fingers after voting in the 27 of June run-off election in Zimbabwe. They spolied their ballots rather than cast their votes for the only man running, Robert Mugabe. Barbee, Jeffrey

De tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Zimbabwe werd gisteren gekenmerkt door een historisch lage opkomst in de steden en een stroom berichten over intimidatie en geweld tegen kiezers op het platteland.

In de hoofdstad Harare bleven de meeste kiezers thuis nadat oppositieleider Morgan Tsvangirai zich zondag had teruggetrokken uit protest tegen het excessieve geweld tegen zijn aanhang.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zei gisteren in een unanieme resolutie dat de „voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen niet aanwezig waren geweest”. De Raad zei het „diep [te] betreuren dat de verkiezingen in die omstandigheden doorgingen”. Veertien van de vijftien leden wilden de verkiezingen „onwettig” noemen, maar door tegenstand van Zuid-Afrika kwam die formulering niet in de resolutie.

In Harare ging slechts een handvol kiezers naar de stemlokalen, waar voor het eerst geen onderwijzers maar politieagenten toezicht hielden op de stembusgang. De enige lange rijen in de hoofdstad stonden bij de bakker en de bank.

In veel dorpen werden kiezers gedwongen op de enige kandidaat te stemmen, de zittende president Robert Mugabe. Kiezers werden in de weken voorafgaand aan de verkiezingen bijgeschoold in heropvoedingskampen, waar ze vaak uren achtereen strijdliederen van regeringspartij Zanu-PF moesten zingen. Dorpshoofden hebben gedreigd met wraakacties tegen dorpelingen die op vrijdagavond geen rode inkt aan hun linkerpink hadden – het bewijs dat ze gestemd hadden. Bij de ingang van ieder stembureau stonden gisteren potten met rode inkt, die voorheen moesten voorkomen dat kiezers twee stemmen uitbrachten. Veel kiezers waren ook opgedragen de nummers van hun stembiljetten op hun handen te schrijven, zodat de dorpshoofden achteraf konden controleren of ze geen ongeldige stem hadden uitgebracht.

Een aantal kiezers in de hoofdstad gaf toe bewust een ongeldige stem te hebben uitgebracht. ,,Ik heb twee kruisen geplaatst’’, zegt een 23-jarige kiezer die om veiligheidsredenen haar naam niet wil noemen. Haar zus plaatste een groot kruis over het hele stembiljet. Oppositieaanhangers gingen gisteren met rode balpeninkt langs de huizen om de aanhang die niet gestemd had te beschermen tegen eventuele wraakacties van de regeringspartij Zanu-PF. Oppositieleider Morgan Tsvangirai noemde vanuit zijn schuilplaats in de Nederlandse ambassade in Harare de verkiezingen „een farce”. ,,Dit is geen verkiezing maar een oefening in massale intimidatie’’, zei Tsvangirai. President Mugabe zei bij het uitbrengen van zijn stem ,,erg optimistisch’’ te zijn over de uitslag die dit weekend wordt verwacht. ,,Ik voel me goed, ben uitgelaten en ik heb honger’’, zei Mugabe.

Josh is dood: pagina 5

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Zimbabwe

In het artikel Opkomst Zimbabwe laag ondanks dwang (zaterdag 28 juni, pagina 1) stond dat de VN-Veiligheidsraad vrijdag „in een unanieme resolutie ” uitsprak dat de verkiezingen in Zimbabwe niet eerlijk verlopen waren. Het was echter geen resolutie (die kracht van wet heeft en afdwingbaar is) maar een door alle lidstaten gesteunde „verklaring van de voorzitter” (niet juridisch bindend en politiek van minder gewicht).