Gastvrij poetsen

Magda Panek in het Steijn Hotel in Zeist Rijswijk, Ed van

Hoe kwam u op het idee kamermeisjes te gaan fotograferen?

„Toevallig, door ze te zien en ze tegen het lijf te lopen, in een hotel waar ik overnachtte. Ik bedacht ineens hoe gek het eigenlijk is om, zoals zij, zomaar deelgenoot te worden van de intieme situatie van vreemden. Ze treffen de rommel van een ander aan, en hoewel dat een onbekende is, kijken ze in diens leven, als het ware. Ik vond het ineens erg intrigerend.”

Hoe ging u te werk?

„Ik ben gewoon hotels binnengelopen en heb uitgelegd wat ik wilde. De meeste eigenaars begrepen het en stemden toe, slechts een paar wilden het niet. De meeste hotels bevonden zich in de regio Utrecht, waar ik zelf woon, maar er zitten ook hotels in Groningen bij, omdat ik daar toevallig even was. De dames – Nederlands, Pools en Marokkaans – begrepen minder goed wat ik wilde dan hun bazen. Ze waren onwennig en vonden het vreemd te poseren, maar ook leuk om te doen, al was het maar omdat het een welkome afwisseling was. Ik heb ze niet geregisseerd, alleen gevraagd of ze op een bepaalde plaats wilden gaan zitten. Of staan. En voor de rest heb ik ze verzocht te doen alsof ik er niet was en alsof zij een pauze namen.

„Ik heb ze ook in actie gefotografeerd, bij het verschonen van de bedden of het schoonmaken van de wasbak. Maar dat vond ik minder interessant. Het is dan meteen duidelijk: dit zijn kamermeisjes. Dat roept geen vragen meer op en is eendimensionaal. Juist het niets doen en het simpel aanwezig zijn in die kamers intrigeert en maakt dat je nog een tweede keer kijkt. En nog eens. Het is alsof je hun verhaal wilt achterhalen. Als ik ze aan het werk gefotografeerd had, ken je dat verhaal al.”

Waarom zijn de foto’s zoals ze zijn?

„Ik heb gebruik gemaakt van het aanwezige licht. Ik heb steeds dezelfde afstand genomen omdat ik niet alleen het kamermeisje wilde fotograferen maar ook de locatie in beeld wilde brengen. Juist dat het verschillende meisjes in verschillende kamers in verschillende hotels zijn roept vragen op en intrigeert.”

Welk gevoel roepen de foto’s naar uw mening op?

„Dat verschilt per foto. Over die van de oudere dame die achter de stoel staat, zegt iedereen: hé een Vermeer. Dat zegt echt iedereen. Dat komt door de lichtval, de verstilling, de rustige kleuren. Het is een romantisch, melancholiek beeld. De foto van het meisje dat aan haar haar frunnikt, met dat snoer van de stofzuiger en de etensresten maakt vooral nieuwsgierig. Wat is hier aan de hand? Waarom is ze verveeld? Wie heeft die maaltijd genuttigd?”

U bent 41, toch is dit uw afstudeerproject.

„Ja, ik heb communicatie gestudeerd en in die sector bij diverse bedrijven gewerkt, vaak met fotografen trouwens. Ik had altijd al grote belangstelling voor fotografie en vier jaar geleden hakte ik de knoop door. Ik ben in deeltijd gaan studeren aan de Fotoacademie van Amsterdam en dit is nu mijn eindexamenproject. Ik wil met fotografie mijn brood gaan verdienen.

Opgetekend door Pieter Kottman