Commotie Wenen na pleidooi referendum

In Oostenrijk is grote politieke commotie ontstaan tussen de twee regeringspartijen na een pleidooi van bondskanselier Alfred Gusenbauer voor het houden van een referendum over een eventuele gewijzigde vorm van het Verdrag van Lissabon.

Gusenbauer, lid van de sociaal-democratische SPÖ, sprak zich donderdag in een open brief in het boulevardblad Kronen Zeitung uit voor zo’n referendum als de tekst na het Ierse ‘nee’ van eerder deze maand nog gewijzigd wordt.

Gusenbauer stelt in zijn brief, geschreven samen met SPÖ-voorzitter Werner Faymann, dat het „algemene onbehagen” van de Ieren over Europa vergelijkbaar is met dat van de Oostenrijkers. Die zijn volgens de bondskanselier „teleurgesteld” en „geërgerd” over de EU. Door middel van referenda, ook over een mogelijk Turks EU-lidmaatschap, moeten de zorgen van burgers „serieus” worden genomen.

De brief was niet afgestemd met de conservatieve coalitiepartner ÖVP, die boos reageerde en sprak van een „breuk” met de „verantwoorde” EU-politiek van de coalitie. Al maanden bestaan tussen SPÖ en ÖVP grote spanningen en speculeren Oostenrijkse media over vervroegde verkiezingen. De brief van Gusenbauer wordt gezien als een mogelijk einde van de coalitie en het begin van de verkiezingscampagne. Daarbij zouden Gusenbauer en Faymann dingen naar de gunst van de populaire Kronen Zeitung, die als eurosceptisch te boek staat.

Gusenbauer verwees naar een recent Eurobarometeronderzoek, waaruit blijkt dat slechts 28 procent van de Oostenrijkers het EU-lidmaatschap steunt. „Dit is geen knieval voor de Kronen Zeitung, maar een reactie op de 28 procent steun van de bevolking voor de EU, waartoe de ‘Krone’ misschien heeft bijgedragen”, aldus Gusenbauer in de krant Der Standard.

Het Oostenrijkse parlement keurde het Lissabon-verdrag al in april goed. Alleen bij een nieuwe ratificatieronde van een gewijzigd verdrag zou Oostenrijk alsnog een referendum kunnen houden.

Na het Ierse referendum denken EU-politici na over kleine aanpassingen aan het verdrag, die tegemoet komen aan de zorgen van de Ierse bevolking. Het is onwaarschijnlijk dat het Ierse ‘nee’ zal leiden tot een nieuwe ratificatieronde, zeggen experts in Brussel. „Eventuele concessies aan de Ieren kunnen in de vorm van een los protocol worden aangenomen. Dan blijft het verdrag voor de rest in stand en zijn nieuwe ratificaties niet nodig”, zegt Sebastian Kurpas, onderzoeker van het Centre for European Policy Studies.