Waarom bijten mensen op hun nagels?

Magda Coppoolse (57) uit Uithoorn bijt al haar hele leven nagels. Soms gaat het maandenlang goed, maar dan begint ze weer. Wat zit er achter dat geknauw?

Nagelbijten of onychofagie is een populaire hobby. „Er is onderzocht dat 10 tot 15 procent van alle mensen nagelbijt”, zegt directeur Alain-Raymond van Abbe van het IPO, het Instituut voor Pathologische Onychophagie in Venlo. Wereldwijd zit je dan al snel op een groep van 670 miljoen nagelbijters.

Nagelbijten begint vaak op jonge leeftijd. Van de kinderen tussen de 3 en 6 jaar bijt ongeveer eenderde nagels, aldus het IPO. Van Abbe: ,,Kinderen bevredigen orale gevoelens door op hun duim te zuigen. De gewoonte van duimzuigen kan overgaan in nagelbijten.”

Het IPO verdeelt de bijters in verschillende gradaties. ‘Notoire bijters’ hebben een hardnekkige gewoonte, voor ‘pathologische nagelbijters’ is het een dwangneurose.

Magda Coppoolse (en ondergetekende) klinkt als een ‘periodieke gelegenheidsbijter’. Voor deze groep is nagelbijten een ‘onschuldig en cosmetisch probleem’. „Zij hebben soms een periode geen reden tot bijten, totdat ze ineens stress ervaren”, aldus Van Abbe. „Of ze zijn juist mentaal zó sterk, dat ze het nagelbijten een tijd kunnen bedwingen totdat hun aandacht verslapt.”

Gedragstherapeut Kosse Jonker van praktijk De Hoed uit Rotterdam noemt nagelbijten een onbewuste impulsstoornis, vergelijkbaar met aan je haar friemelen en stotteren. Een truc die Jonker vaak toepast, is plaknagels, pleisters of vieze antibijtgoedjes op de nagels aanbrengen. Op deze wijze wordt de nagelbijter telkens wakker geschud en zich bewust van zijn handeling.

Medisch gezien heeft nagelbijten weinig consequenties, volgens huisarts Ron van der Cammen uit Hengelo. „In het ergste geval krijg je infecties aan de nagelriemen.” En wat gebeurt er als je de stukjes nagel doorslikt? Van der Cammen: „Behalve dat het uiteraard erg onhygiënisch is, maakt het voor je maag en slokdarm niet uit. Broodkruim bijvoorbeeld is veel scherper.”