Superfitte Spanjaarden tikken Rusland van veld

Carles Puyol (rechts) van Spanje in een duel met Andrej Arsjavin. De laatste was zo goed als onzichtbaar in de halve finale van het EK. Foto AP Spain's Carles Puyol, right, and Russia's Andrei Arshavin vie for the ball during the semifinal match between Russia and Spain in Vienna, Austria, Thursday, June 26, 2008, at the Euro 2008 European Soccer Championships in Austria and Switzerland. (AP Photo/Jon Super) Associated Press

Rusland 0 Spanje 3

Ruststand 0-0. 50. Xavi 0-1, 73. Guiza 0-2, 82. Silva 0-3. Scheidsrechter: De Bleeckere (Bel). Toeschouwers: 51.000.

Het Russische voetbalsprookje is verdrongen door de harde realiteit. Spanje maakte gisteravond onder een hemel van donder en bliksemflitsen in Wenen een einde aan de euforie die Guus Hiddink en zijn ploeg in de voormalige Sovjetstaat met 142 miljoen inwoners tot stand had gebracht. Het cadeautje dat de Russen in de kwartfinale van Nederland kregen, wensten de Spanjaarden niet te geven. Zij voetbalden om de finale te halen en deden dat in grootse stijl.

De eindstrijd van het Europees kampioenschap kan zondag een boeiend gevecht worden tussen twee speelstijlen. Een ploeg met mentaal sterke krachtpatsers (Duitsland) versus een soms wonderschoon combinerend, rijk getalenteerd elftal (Spanje). „De Duitsers zijn favoriet”, zei de Spaanse coach Luis Aragones. „Ze hebben een dag meer rust en ze zijn gewend om finales te spelen.”

Guus Hiddink kon gisteravond, na de eerste teleurstelling, vrede hebben met de uitschakeling. Zijn ploeg deed in niets meer herinneren aan de geoliede machine die Nederland de duimschroeven aandraaide en in de verlenging kansloos liet. Het kwaliteitsverschil was nu in het nadeel van Rusland. „De beweeglijke Spanjaarden hebben onze belangrijkste wapens op het middenveld onschadelijk gemaakt”, erkende Hiddink. „Ze tikten ons daar weg door de bal één keer te raken. Wij misten de ervaring om hier een antwoord op te vinden. In de tweede helft konden we geen vuist maken.”

Spanje had geleerd van de fouten die het Nederlands elftal zich dacht te kunnen permitteren tegen de Russen. De linkervleugelverdediger met de enorme longen, Joeri Zjirkov, kreeg geen kans de hele linkerkant te bestrijken. Hij werd op zijn plek gehouden door uitblinker Andres Iniesta of David Silva, die op het middenveld vaak van flank wisselden, en de avontuurlijk ingestelde rechtsback van de Spanjaarden Sergio Ramos.

De Russische sterspeler Andrej Arsjavin, die niet leek af te stoppen tegen Oranje maar in die wedstrijd ook alle ruimte kreeg om zijn kunsten te vertonen, kwam er gisteravond niet aan te pas. Hij werd opgevangen in de zone. Op het middenveld door controleur Marcos Senna en achterin door elke verdediger die hij tegenover zich kreeg. „Al onze mensen moesten Arsjavin fel op de huid zitten, op welke hoek van het veld hij zich ook bevond”, zei Aragones. Arsjavin kreeg de tol van de roem. En hij kon er moeilijk mee omgaan. Bijna elke bal sprong van zijn schoenen of leverde hij in bij een tegenstander. Hiddink: „Hij heeft in deze wedstrijd ervaren wat het is om te voetballen met veel weerstand.”

De sleutel tot het succes kwam voor Spanje wel een beetje door toeval tot stand. Vanaf het moment in de 34ste minuut dat David Villa, topscorer van het toernooi, met een blessure uitviel (en waarschijnlijk ook de finale niet kan spelen), veranderde het team van tactiek. Spanje leverde een van de twee spitsen in voor een aanvallende middenvelder en ging 4-2-3-1 spelen.

Cesc Fabregas versterkte de Spaanse gelederen en zorgde voor een man-meer-situatie in het middenterrein waardoor de Russen dankzij het sterke combinatievoetbal van Spanje daar van het kastje naar de muur werden gestuurd. Zeker toen ze meer risico dienden te nemen om een achterstand weg te werken. Zo bleek dat het altijd nog het beste is om de bal het werk te laten doen, al kun je nog zo goed lopen.

Fabregas groeide uit tot de held van de avond. Na het eerste doelpunt van Xavi zette de speler van Arsenal met een subtiele voetbeweging invaller Daniel Guiza vrij voor het doel (2-0). Ook de derde treffer van Silva kwam tot stand door voorbereidend werk van de pas 21-jarige Fabregas. Zonde dat een sierlijke speler als hij geen basisplaats heeft, maar hij past niet in het 4-4-2-concept dat bondscoach Aragones als uitgangspunt hanteert.

De Russen kunnen naar huis en gaan zich voorbereiden op de WK-kwalificatie waarin zij het moeten opnemen tegen onder meer Duitsland. Hiddink zei trots te zijn op wat zijn onervaren ploeg had laten zien op het EK.

Het argument dat zijn ploeg door de lange winterstop fitter zou zijn dan de ‘vermoeide’ spelers uit grote Europese competities, zoals Engeland en Spanje, gaat na gisteren niet meer op. Johan Cruijff noemde dat te pas en te onpas als reden voor de uitschakeling van Oranje. Maar de Spanjaarden spelen in de hoogste afdeling van hun eigen competitie met twintig clubs en dus vier wedstrijden meer. En zij maakten op het soppige veld een superfitte indruk.