Microsoft kampt met grote vragen

Nieuwsanalyse

Oprichter Bill Gates stopt vandaag bij Microsoft. Het softwarebedrijf moet nu leren te overleven in een tijd waarin de meeste software gratis is.

Met de mislukte overname van internetbedrijf Yahoo nog in de benen, verlaat Bill Gates zijn bedrijf op een lastig moment. Microsoft zoekt naar een manier om zijn meest waardevolle producten, Windows en Office, te beschermen tegen nieuwe concurrenten als Google.

Bill Gates bouwde zijn imperium op de personal computer: losse systemen die allemaal hun eigen besturingssysteem en software nodig hebben. Maar dat concept wankelt door de opkomst van geavanceerde webtechnieken. Want waarom zou je zelf nog software kopen als er onlinediensten zijn die dezelfde functionaliteit gratis bieden?

Webdiensten als GoogleMail zijn voor het gros van de gebruikers een prima vervanging voor ‘ouderwetse’ software. Google ontwierp bovendien GoogleDocs, een online alternatief voor Microsoft Office, waarmee gebruikers documenten kunnen maken en delen. Gratis.

De zogeheten web 2.0-toepassingen winnen aan slagkracht nu ook zij naar de desktop verhuizen: Google en Adobe ontwikkelden dit jaar technieken waardoor documenten ook offline bewerkt en bewaard kunnen worden, zonder internetverbinding.

Natuurlijk volgt Microsoft de ontwikkelingen. Het heeft een eigen zoekmachine, een eigen maildienst en onlinediensten die Live gedoopt zijn. Maar het bedrijf uit Redmond is geen marktleider op internet. Zelfs Windows komt onder vuur te liggen: als straks de meeste software via een browser te benaderen is, maakt het niet meer uit op welk besturingssysteem een computer werkt. Dat biedt mogelijkheden voor concurrenten als Linux, dat inmiddels gebruiksvriendelijk genoeg is voor de gemiddelde computergebruiker. Ook het marktaandeel van Apple’s Mac OS X groeit aanzienlijk.

Microsoft is daarnaast een concurrent van zichzelf. Nieuwe versies van Office bieden te weinig extra’s om alle klanten tot een update te verleiden. Hetzelfde geldt voor Windows Vista, dat een hoop consumenten deed beseffen dat Windows XP zo gek nog niet was.

De komende drie jaar zullen Windows en Office nog steeds de grote geldmakers van Microsoft blijven, schrijft de Amerikaanse IT-analist Mary Jo Foley in haar boek Microsoft 2.0. Maar daarna zal het bedrijf met een strategie moeten komen waarin het kan concurreren met Google en met gratis concurrenten als OpenOffice.

Gates schreef in 1995 al een memo waarin hij meer aandacht voor internettoepassingen bepleitte. Dat leidde binnen Microsoft tot een strijd tussen web- en Windows-adepten. Sommige analisten denken dat Microsoft effectiever zou kunnen concurreren als het bedrijf opgesplitst zou worden in een internetdivisie en een aparte tak die verantwoordelijk is voor Windows en Office.

Gates’ opvolgers zien ondertussen met lede ogen aan hoe Google miljarden verdient met internetadvertenties. Er wordt daarom gespeeld met de gedachte een gratis versie van Office uit te brengen, met advertenties. Dat zou waarschijnlijk de dood zijn voor Office, aldus Gartner-analist Michael Silver. „Maar als iemand Office moet vermoorden, dan kan Microsoft het maar beter zelf doen.”

Bill Gates: pagina 12

    • Marc Hijink