Kopen, niet kijken

Vorig jaar rond deze tijd woedde de overnamestrijd rond ABN Amro. De bank zelf leverde zich, na te zijn belaagd door activistische beleggers, bij voorkeur uit aan het Britse Barclays. Een consortium van drie banken, Royal Bank of Scotland, de Spaanse bank Santander en de Belgisch-Nederlandse bank-verzekeraar Fortis deed een hoger bod, dat voor het grootste deel in contanten was. De afloop is bekend: ABN Amro is door de drie overgenomen. En opgedeeld.

Wie een jaar na dato een voorlopige balans opmaakt, moet concluderen dat zowel timing als uitvoering van de overname van ABN Amro hoogst ongelukkig is geweest. Fortis moest vorig jaar op de kapitaalmarkt al met de pet rond om zijn deel van de overnamesom, zo’n 24 miljard euro, te kunnen betalen. Gisterochtend bleek Fortis dusdanig diep in de problemen te zijn geraakt dat het zijn reserves moet opvijzelen met een serie maatregelen die 8,3 miljard euro moet opbrengen. De koers kelderde. Even was heel Fortis minder waard dan het bedrag dat het vorig jaar betaalde voor zijn aandeel in ABN Amro. Ook mede-overnemer Royal Bank of Scotland heeft extra miljarden moeten aantrekken en inmiddels toegegeven dat het te veel heeft betaald voor zijn deel in ABN Amro. Alleen de bank Santander, dat de Italiaanse en Braziliaanse activiteiten van ABN Amro overnam, springt er goed uit.

Kortom, de resten van ABN Amro zijn goeddeels in handen gevallen van nieuwe eigenaren die er nu zelf slecht voorstaan. Het alternatief, de overname door Barclays, zou waarschijnlijk even ongelukkig zijn uitgepakt. Deze bank moest woensdag opnieuw kapitaal aantrekken omdat het zwaar getroffen is door de kredietcrisis.

Deze week werd duidelijk dat deze crisis op de westerse bancaire markten nog niet over is. Die crisis mengt zich nu ook met andere tegenslagen. De inflatie loopt op en de economische groei kalft af. Voor banken zijn dat geen gunstige omstandigheden. De kans is groot dat de sector nog zwaarder weer te wachten staat. Een zelfstandig ABN Amro zou het vermoedelijk ook lastig hebben gehad. Maar de bank was wel goed gekapitaliseerd en niets wijst er op dat de kredietcrisis voor groot gevaar zou hebben gezorgd.

De tegenvallende omstandigheden kunnen niet als excuus dienen voor de wankele afloop van de ABN Amro-overname. Het consortium had in de herfst van vorig jaar, ruim voordat het zijn bod effectueerde, kunnen weten hoe ernstig de omstandigheden waren. Zo is de geschiedenis van de overname van ABN bezaaid met beroerde beslissingen. De paniekreactie van het ABN Amro-bestuur na de eerste aanval door activistische beleggers, de haastige vlucht naar Barclays, het zeer complexe overnamebod van het consortium, het negeren van de snel verslechterende omstandigheden op de financiële markten: de kwaliteit van de besluitvorming is in vrijwel elk stadium van de overnamestrijd ondermaats geweest.

De paniekerige vermogensversterking, die Fortis gisteren aankondigde, moet in dat licht worden bezien.