Jongens vliegen over stoelen

Theater Tot de wereld van Merel de Groot. Gezien 26/6 ITs Internationaal Theaterschoolfestival, Amsterdam. Info: 020-5205320 en www.itsfestival.nl.

De jongen verzamelt iets: tien, elf plastic tuinstoelen draagt hij op zijn rug en er komen er nog meer bij, tot hij zelf helemaal in de stoelenberg is verdwenen.

Het is een scène uit de voorstelling Tot de wereld in de regie van Merel de Groot. Samen met Karin Netten en Lucas de Man vormt zij het afstudeerklasje van de Regieopleiding aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Op het theaterschoolfestival ITs ensceneerde Netten al een heftig drama van Lars Norén, terwijl De Man een halfzachte poging tot allegorie deed. Merel de Groots presentatie is een buitenbeentje.

Tekst komt er nauwelijks aan te pas, een plot ontbreekt en van uitgewerkte personages is geen sprake. Wat er wèl is? Dans, beweging en beeld. Muziek, actie en stilstand. De mens als een levende sculptuur en sculpturen als levende mensen.

Het toneel heeft veel weg van een atelier: aan de muren hangen tekeningen; in de hoeken staan al dan niet bruikbare spullen en overal slingeren van die felgekleurde stoelen rond waarmee ook de jongen jongleerde. Hij en de vier andere performers (twee mime-spelers, een danseres, een actrice en een beeldend kunstenaar) doen een spelletje. Iemand roept „Annemaria Koekoek!’’ De rest moet proberen de zaal over te steken, om bij „koekoek” te bevriezen. Wie dan nog beweegt, is af.

Kinderachtig, ja, maar het schept wel een kader voor hilarische exercities. Een meisje raakt verstrikt in een spagaat; een ander meisje probeert op schaatsen vooruit te komen; een jongen maakt fluorescerende figuren met meterslange rollen stof. Soms springen alle vijf over de stoelen heen, wat meer op vliegen lijkt. Een meisje maakt een grote tekening. Beeldschone aria’s stimuleren tot bevlogen balletten.

Ondanks de zwakke momenten die er ook zijn, zie je dat hier een talentvolle regisseur aan het werk is, een regisseur met gevoel voor ritme, sfeer en ruimte, een regisseur die het belang van ernst kent maar ook van plezier en die, bij tijd en wijle, origineel is zonder verpletterende pretenties.

De brandmuur gaat omhoog en een beeld uit het voorafgaande uur verschijnt in het kale toneelhuis. Het is Het melkmeisje van Vermeer, sterk uitvergroot, gezeten op een hoge ladder. Langzaam giet ze het witte vocht uit de kan. Warm licht valt op de lange straal.